تأثیر فعالیت‌های ورزشی گروهی و انفرادی با دو سبک شناختی خوش‌بینانه و بدبینانه بر کیفیت زندگی زنان سالمند

نویسندگان

1 گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استاد، گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2025.378570.644955
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین فعالیت ورزشی و کیفیت زندگی زنان سالمند 65 تا 75 سال با دو سبک شناختی خوش‌بینانه و بدبینانه انجام گرفت. پژوهش به‌لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش، نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل زنان سالمند 65 تا 75 سال شهر تهران در سال 1402 بود. نمونه شامل 40 سالمند بود که به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در چهار گروه آزمایش براساس سبک شناختی خوش‌بینانه و بدبینانه و فعالیت ورزشی گروهی و انفرادی قرار گرفتند. گروه‌ها هشت جلسه تمرین ورزشی ایروبیک انجام دادند. پیش‌آزمون قبل از اجرای مداخله و پس‌آزمون بعد از اتمام مداخله اجرا شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامۀ کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت فرم 36 سؤالی (SF-36) و پرسشنامۀ خوش‌بینی شیرر و کارور بود که در مرحلۀ پیش‌آزمون توزیع شد و در ادامه، گروه‌ها در معرض مداخلۀ ورزشی پیاده‌روی و ایروبیک قرار گرفتند. به‌منظور تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS نسخۀ 27 و روش تحلیل واریانس مرکب استفاده شد. نتایج تحلیل واریانس مرکب تفاوت معناداری بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون در کیفیت زندگی بین گروه‌های تمرین نشان داد (0/05>P). مداخلۀ ورزشی گروهی و انفرادی نیز موجب بهبود کیفیت زندگی سالمندان در همۀ گروه‌ها شد. براساس نتایج، کیفیت زندگی گروه‌های خوش‌بین در مرحلۀ پس‌آزمون بیشتر از گروه بدبین است. این مطالعه نشان داد فعالیت ورزشی از طریق اصلاح سبک زندگی موجب بهبود کیفیت زندگی و افزایش سلامت سالمندان می‌شود.