مدل‏ سازی تکنیک‏ های بُرداری در ناحیه‏ بندی مناطق همگن گردوغباری در ایران

نویسندگان

1 دکتری اقلیم‏ شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22059/jphgr.2021.312755.1007566
چکیده

گردوغبارهای معدنی تحت عنوان عمده‏ترین نوع از هواویزه‏های وردسپهر هستند که تحت تأثیر تعامل سامانة جو- زمین هستند و اغلب درنتیجة شرایط آب و هوایی خشک و سرعت ‏بالای باد ایجاد می‏شوند و مناطق حومه را تحت تأثیر قرار می‏دهند. در تحقیق حاضر، با استفاده از داده‏های روزانه عمق نوری گردوغبار در 550 نانومتر بر روی گسترة ایران، سعی شد مناطق همگن گردوغباری بر روی ایران با استفاده از روش تحلیل مؤلفه‏های اصلی مدل‏سازی و طبقه‏بندی شود. بر پایة روش تحقیق، ایران به شش منطقة‏‏ مجزای شمال شرق، غرب- شمال‏غرب، جنوب‏شرق، جنوب‏غرب، فلات مرکزی، و شرق ایران تفکیک شد که از مراکز عمدة تحت تأثیر گردوغبارند. پراکنش رخدادهای حدی نیز نشان داد که شکل‏گیری هر کدام از مناطق شناسایی‏شده به دوری و نزدیکی آن‏ها نسبت به مناطق مختلف منبع گردوغبار بستگی دارد و شکل‏گیری هر منطقه بر روی جو ایران تابع رشد، گسترش، و طغیان رژیم‏های گردوغباری در سطح منطقه‏ای است. درنهایت، تکنیک‏های به‏کارگرفته‏شده موجب شد تا گردوغبار در قالب ساختارهای ساده‏ و معنی‏دار فیزیکی ارائه و درک روشنی از مفهوم پراکنش جغرافیایی پدیده نمایان شود.