فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نوعی از روایت جمعی که عامل روایی آن ضمیر اوّل‌شخص جمع است، ما-روایت نامیده می‌شود. در مکتب روایت‌شناسی سنّت‌گرا، این مدل روایی همواره قابل تغییر به صورت اوّل‌شخص مفرد است امّا مطالعات پساسنّت‌گرا، برای این شیوه هویّت مستقل قائل شده است و آن را سازوکاری کارآمد برای بیان دیدگاه‌های جمعی در جهان امروز معرّفی می‌کند. در پژوهش حاضر با روشی توصیفی-تحلیلی به گونه‌های غیرقابل تقلیل ما-راوی به من-راوی پرداخته خواهد شد؛ از نظر صوری در حالتی که ما-روایت به شکل متناوب و در سطح گفتمانی از گروه راویان در نقش کنشگر روایی بهره ببرد، ماحصل ما-روایت تراز خواهد بود. پژوهش حاضر با بررسی نمونه‌های داستانی ادبیات معاصر فارسی، انواعی از ما-روایت تراز را معرفی می‌کند که از جنبة دسترسی اعضای گروه و شکل بازنمایی، تفکیک شده‌اند. ابعاد ساختاری هر یک از این گونه‌ها با بهره‌مندی از نمونه‌های داستانی بررسی می‌شود و نتیجه نشان می‌دهد می‌توان دو سرگونه را بر اساس سطح‌بندی «صدای روایی» و «دیدگاه روایی» از یک‌دیگر بازشناخت که به ترتیب گونة «گروه+اعضاء» و «شخصیّت جمعی» را تشکیل می‌دهند. شکل «گروه+اعضا» بنا به شاخص کردن اعضای مذکور به دو حالت معیّن و نامعیّن تقسیم می‌شود و در شیوة روایت‌پردازی به شکل «شخصیّت جمعی» بدون زیرگونه، بنا بر چهار شاخصة اشتراکی دانش، فهم، گفتار و عملکرد، روایت می‌تواند حالت جمع‌گرایی را به سطح شخصیّت جمعی ارتقا دهد.