نقش واسطه‌ای شفقت خود در رابطۀ بین ذهن‌آگاهی و خستگی ناشی از شفقت در درمانگران

نویسندگان

1 پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، تهران، ایران.

2 گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه مدیریت عملیات و علوم تصمیم، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.354167.644518
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی شفقت خود در رابطۀ بین ذهن‌آگاهی و شفقت در درمانگران بود. این پژوهش براساس هدف کاربردی و توصیفی-همبستگی بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل روان‌درمانگران، مشاوران و متخصصان حوزۀ سلامت روان با حداقل یک سال سابقۀ فعالیت درمانی بود که در ایران ساکن بودند و در تابستان و پاییز 1401 به فضای مجازی دسترسی داشتند. 300 نفر به روش نمونه‌گیری دردسترس از اعضای گروه‌ها و صفحات شبکه‌های اجتماعی مرتبط با روان‌شناسی و مشاوره انتخاب شدند و مقیاس‌های خستگی ناشی از شفقت (CFST)، ذهن‌آگاهی (FMQ) و شفقت خود (SCS) را تکمیل کردند. داده‌ها با اجرای تحلیل مسیر به روش بیشینۀ احتمال و با نرم‌افزارهای SPSS-26 و LISREL نسخۀ 8/7 تحلیل شدند. شاخص‌های برازش نشان‌دهندۀ برازش مناسب الگو با داده‌ها بود. نتایج نشان داد ذهن‌اگاهی به‌طور مستقیم و غیرمستقیم خستگی ناشی از شفقت را پیش‌بینی می‌کند. همچنین مسیر غیرمستقیم ذهن‌آگاهی به‌واسطۀ مهربانی با خودبهوشیاری و اشتراکات انسانی با شفقت خود معنادار و نشان‌دهندۀ نقش واسطه‌ای هر سه مؤلفه شفقت خود در رابطۀ ذهن‌آگاهی و خستگی ناشی از شفقت بود. براساس نتایج، ذهن‌آگاهی در درمانگران نقش محافظت‌کننده در برابر مشکلات روان‌شناختی دارد و سبب می‌شود احساس خستگی کمتر و شفقت به خود بیشتری داشته باشند و احتمال کمتری دارد که خود را با افکار و احساساتی که تجربه می‌کنند، یکسان درک کنند.