مطالعۀ پدیدارشناختی تجربۀ دختران نوجوان از عوامل محیطی و اجتماعی زمینهساز سوءاستفادۀ جنسی
نویسندگان
1 مرکز تحقیقات علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله، تهران، ایران.
2 گروه روانشناسی،واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
3 گروه روانپزشکی، مرکز تحقیقات پزشکی قانونی، سازمان پزشکی قانونی کشور، تهران، ایران.
4 گروه مشاوره، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
5 دانشیار، گروه مشاوره، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی ، سنندج، ایران.
doi
10.22059/japr.2023.346071.644323چکیده
هدف پژوهش حاضر تحلیل عوامل زمینهای در پدیدۀ آزار جنسی براساس تجربۀ نوجوانان قربانی بود. رویکرد پژوهش کیفی با راهبرد پدیدارشناسی بود. جامعۀ پژوهش شامل دختران نوجوانی بود که در سال تحصیلی 1401-1400 در شهر تهران مورد آزار جنسی قرار گرفتند. 14 دختر از قربانیان آزار جنسی مراجعهکننده به پزشکی قانونی تهران به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. مصاحبۀ نیمهساختاریافته براساس اشباع نظری، ابزار گردآوری دادهها بود که بهصورت متنی برای شناسایی مفاهیم و مقولههای پدیدارشناختی برای تجزیه و تحلیل مکتوب شد. روش تحلیل دادهها تحلیل محتوای استقرایی بود. یافتهها نشان داد عوامل اصلی آزار جنسی براساس تجربۀ نوجوانان قربانی این پدیده شامل عوامل محیطی (دوستان ناباب، مصرف موادمخدر، تجربۀ دوستی با جنس مخالف، ضعف آموزشی، و محیط ناسالم) و عوامل اجتماعی (تبعیض جنسیتی، وعدۀ ازدواج و خشونت جنسی) هستند. این اقدامات و سیاستهای پیشنهادی شامل فرهنگسازی آموزشی و رسانهای، سالمسازی محیط اجتماعی و مدرسه برای اجتناب از مصرف موادمخدر، آگاهیبخشی به نوجوانان در ارتباط با مسائل جنسی، مهارت نهگفتن و فریبنخوردن از وعدههای فریبنده، انتخاب دوستان مناسب و خنثیکردن اطلاعات نادرست همسالان و دوستان ناباب، و تدابیری برای کاهش تبعیض جنسیتی و خشونت جنسی در جامعه، خانواده و مدرسه هستند.
