مؤلفه های مکتب نئوفرمالیسم در غزلیات فاضل نظری

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی،واحد تهران جنوب ،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.

doi
10.22080/rjls.2025.28148.1517
چکیده

نئوفرمالیسم یک جنبش شعری در اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست‌ویکم در ایالات متحده بود که خواهان بازگشت به شعرهای متری (وزن‌دار)، مقفی (قافیه‌دار) و روایی بود. این جنبش معتقد بود که این عناصر برای بازگرداندن محبوبیت شعر در میان مردم آمریکا و رقابت آن با رمان‌ها ضروری هستند. مکتب نئوفرمالیسم در نقد ادبی، با تأکید بر فرم، ساختار و زبان اثر ادبی در پی آن بود تا مفاهیم موجود در آثار را از درون ساختار آن‌ها استخراج کند. رویکرد بازگشت به فرم‌های سنتی شعری و احترام به وزن و قافیه در غزلیات فارسی چند دهه اخیر، نمود و بروز یافته است. فاضل نظری، از جمله شاعرانی است که می‌توان اصول و مؤلفه‌های نئوفرمالیسم را در غزلیات وی، مورد بررسی و تحلیل قرار داد. شعرهای فاضل نمونه‌ای از پیوند سنت و مدرنیته هستند این پژوهش، با روش توصیفی – تحلیلی، در پی بررسی مؤلفه‌های این مکتب در غزلیات فاضل نظری است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که فاضل نظری، با دقت در فرم و ساختار شعر، زبان را به‌عنوان ابزاری برای خلق معنا به کار گرفته است و غزلیات وی، با وجود نوآوری در محتوا و همراه ساختن شعر با نیاز جامعه امروز، به فرم و قالب سنتی و پایبندی به وزن و قافیه کلاسیک نیز توجه داشته است. در غزلیات فاضل نظری، می‌توان مؤلفه‌های مختلف نئوفرمالیسم را به‌وضوح مشاهده کرد.