بررسی دوگانگی در رمان‌های سیریاسیریا از منیرو روانی پور ، شازده احتجاب ؛هوشنگ گلشیری و سنگ اقبال؛ مجید قیصری، از نگاه رئالیسم جادویی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ایلام

2 استادیار، زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه ایلام

3 استادیار، زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه ایلام

4 دانشیارگروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام

doi
10.22080/rjls.2025.28030.1512
چکیده

رئالیسم جادویی به عنوان یک سبک نوین در ادبیات معاصر، توانسته است مرزهای واقعیت و خیال را به شیوه‌ای شگفت‌انگیز ادغام کند. این رویکرد با ایجاد حسی از شگفتی و حیرت در خواننده او را به دنیایی پر از تضادها و دوگانگی‌ها می‌کشاند بدون اینکه روند طبیعی داستان دستخوش تغییر شود. در رمان «سیریا سیریا» نوشته منیرو روانی‌پور تضادهای فرهنگی و اجتماعی شخصیت‌ها به وضوح نمایان می‌شود و تنش‌های درونی و روانی آنان به طور عمیقی به تصویر کشیده می‌شود. همچنین هوشنگ گلشیری در «شازده احتجاب»، با نگاهی دقیق به مرگ و زندگی، از عناصر رئالیسم جادویی بهره می‌برد تا واقعیت‌های انسانی را به چالش بکشد.مجید قیصری با رمان «سنگ اقبال» به بررسی چالش‌های هویتی و ناکارآمدی‌های فرهنگی میان نسل‌ها می‌پردازد و به تنش‌های اجتماعی و فرهنگی در دنیای معاصر نگاهی انتقادی می‌اندازد. این آثار با بهره‌گیری از دوگانگی و عناصر متضاد، به بازنمایی پیچیدگی‌های داستانی و روابط انسانی می‌پردازند. در نوشتار، از منظر تحلیلی-توصیفی به بررسی دوگانگی‌های موجود در رمان‌های «سیریا سیریا»، «شازده احتجاب» و «سنگ اقبال» خواهیم پرداخت. یافته‌ها نشان می‌دهد که در این آثار تنش‌های میان سنت و مدرنیته، زندگی و مرگ، و ارزش‌های نسل‌های مختلف به چالش کشیده می‌شود. این دوگانگی‌ها به خواننده این امکان را می‌دهد تا در مورد واقعیت‌های پیچیده هویت انسانی و چالش‌های اجتماعی تأمل کند. آثار روانی‌پور و گلشیری بیشتر بر دوگانگی شخصیت‌ها تمرکز دارنددر حالی که رمان قیصری به بررسی دوگانگی‌های فرهنگی و اجتماعی پرداخته و این تنوع در رویکردها، بازتاب رئالیسم جادویی در ادبیات معاصر را به خوبی نمایان می‌سازد.