اثربخشی مداخلۀ چندجانبۀ خودشفقت‌ورزی، فرزندپروری و توان‌بخشی شناختی (PSCP) بر مؤلفه‌های خواندن در کودکان نارساخوان

نویسندگان

1 دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

5 گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.348799.644380
چکیده

هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی مداخلۀ چندجانبه (PSCP) بر مؤلفه‌های خواندن در کودکان نارساخوان بود. در این پژوهش بنیادی با بهره‌گیری از روش شبه‌آزمایشی، از میان دانش‌آموزان نارساخوان پسر شهر تهران در سال تحصیلی 1401-1400، تعداد 32 کودک از پایه‌های تحصیلی دوم تا چهارم با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. سپس گروه آزمایش آموزش مداخلۀ چندجانبه (PSCP) شامل آموزش فرزندپروری ویژۀ این کودکان به مادران، آموزش خودشفقت‌ورزی طراحی‌شده مختص این کودکان و نیز توان‌بخشی شناختی را با نرم‌افزار سینا دریافت کردند، اما به گروه کنترل فقط آموزش مستقیم معلمان ارائه شد. مؤلفه‌های خواندن این کودکان در هردو گروه با استفاده از آزمون خواندن نما (NEMA) به‌صورت پیش‌آزمون و پس‌آزمون استفاده شد. سپس داده‌های استخراجی از پژوهش با تحلیل واریانس آمیخته در نرم‌افزار SPSS نسخۀ 21 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد برنامۀ مداخلۀ چندجانبه (PSCP) تأثیر معنی‌داری بر مؤلفه‌های خواندن دارد و این تأثیر در پیگیری سه ماه بعد همچنان پایدار است؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که مداخلۀ چندجانبه (PSCP) می‌تواند موجب بهبود مؤلفه‌های خواندن کودکان نارساخوان شود. به این ترتیب پیشنهاد می‌شود در کنار آموزش معمول مربیان، از این برنامۀ مداخله نیز استفاده شود. یافته‌های این پژوهش را می‌توان با فرضیۀ نوروپلاستیسیتی مغز انسان، نظریۀ ویگوتسکی و پیاژه، مدل کارکردهای اجرایی بارکلی و رویکرد خودشفقت‌ورزی تبیین کرد.