تجلّی اصول مکتب رمانتیسم در معلقۀ امرءالقیس شاعر جاهلی

نویسندگان

1 گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشیار گروه آموزشی زبان و ادبیات عرب، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان،ایران

doi
10.22080/rjls.2024.26828.1464
چکیده

در مورد شکل‌گیری مکتب رمانتیسم برای اولین بار این نظریه وجود دارد که در اواخر قرن هجدهم میلادی در انگلستان شکل گرفت. از برجسته‌ترین اصول مکتب رمانتیسم می‌توان به فردیت، هیجان و احساسات، کشف و شهود، آزادی، توجه به طبیعت بشری، حزن و اندیشه و... اشاره کرد. وصف اطلال و دمن و آثار منزل معشوق و گریستن بر آن، وصف ماجراهای عاشقانه‌ی شاعر در روز «دارة جُلجُل»، وصف طبیعت و... از نمودهای اصول مکتب رمانتیسم در معلقه‌ی امرؤالقیس است. او شاعری است که عمیق‌ترین مفاهیم رمانتیک را در معلقه به تصویر کشیده و حتی گاهی در برخی لطایف تصویری، از برترین شاعران رمانتیک هم برجسته‌تر است. هدف این پژوهش، تطبیق اصول مکتب رمانتیسم در معلقه‌ی امرؤالقیس است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد هرچند امرؤالقیس از شاعران کلاسیک دوره‌ی جاهلی عرب است، اما رگه‌های مکتب رمانتیسم و مهم‌ترین اصول آن ازجمله اصل گریز و سیاحت، اعترافات در لذت‌جویی، عشق‌ورزی، گریز از عقل و عدم تقید به قواعد مرسوم، طبیعت‌گرایی، تخیّل و فردیت‌گرایی در معلقه‌ی او مشهود است. همچنین از دو شاخه‌ی رمانتیک فردی و اجتماعی، تنها رمانتیک فردی و اصول آن در معلقه‌اش نمود داشته و رمانتیک اجتماعی جایگاهی ندارد.