خصومت افقی ونقش آن در سرکوب و سلطه‌پذیری زنان و دختران در برخی از آثار داستانی زن محور صادق چوبک

نویسندگان

1 استاد یار ، عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، زنجان ، ایران ( استاد مشاور 1

2 استاد یار ، عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، زنجان ، ایران ( استاد مشاور 2)

3 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی واحد زنجان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، زنجان ، ایران .

4 گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه آزاد ، زنجان ، ایران

doi
10.22080/rjls.2024.26869.1465
چکیده

موضوع مقاله حاضر خصومت افقی و نقش آن در سرکوب و سلطه‌پذیری زنان و دختران در آثار چوبک است. در آثار داستانی چوبک عامل پدرسالاری در سرکوب و سلطه‌پذیری زنان نقش بسیار اساسی دارد. از آنجا که پدرسالاری برای پیشبرد و رسیدن به اهداف سلطه‌جویانۀ خود نیاز به ابزارهایی دارد؛ در این میان خصومت افقی قوی‌ترین سلاح نظام پدرسالاری و بزرگترین مانع پیشرفت زنان محسوب می‌گردد. در این نوع خصومت، زنانی که جایگاه اجتماعی مشترک و نزدیک به هم دارند به‌جای همکاری و همدلی با همدیگر، به دشمنی با یکدیگر و هم‌قطاران خود برمی‌خیزند. این نوع خصومت، باعث نفاق در میان زنان می‌شود و زمینه را برای ستم مضاعف فراهم می‌کند. مسئله بنیادین این مقاله آن است که نقش عامل خصومت افقی در کنار نهاد پدرسالاری چه تأثیری در رفتار و سلطه‌پذیری زنان دارد و از کجا نشأت می‌گیرد؟ ضرورت این تحقیق از آن روست که با تأمل بر روی این موضوع، می‌تواند افق‌های وسیع‌تری در تحلیل و تفسیر آثار چوبک بکاود و گزارش کند. اهمیت این تحقیق از آن روست که می‌تواند خلاء پژوهشی مربوط به آثار چوبک را در حوزۀ مطالعات زنان پر کند. این مقاله سرانجام به این نتیجه می‌رسد، بدون در نظر گرفتن مسئله خصومت افقی، دعوت کردن زنان به رابطۀ خواهری در برابر پدرسالاری، اقدامی بی‌نتیجه خواهد بود و خصومت افقی با ایجاد نفاق در میان زنان می‌تواند مسیر پدرسالاری را در رسیدن به اهداف خود هموار سازد. این مقاله بر اساس روش تحقیق توصیفی – تحلیلی مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای به سرانجام رسیده است.