درآمدی بر رابطه سیاست و زندگی روزمره در ایران؛ بررسی موردی جنگ شهرها

نویسندگان

1 عضو هئیت علمی

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی در دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22054/qpss.2018.25846.1768
چکیده

  رابطه سیاست با زندگی روزمره از پیروزی انقلاب اسلامی غلظت و آمیختگی بیشتری یافت. با شروع جنگ تحمیلی، بویژه جنگ شهرها، زندگی روزمرۀ ایرانیان وارد حالت اضطراب آن دوره شد. از آنجا که نظام سیاسی به­طور مستقیم مسئول اداره و پیشبردِ جنگ بود وارد زندگی روزمره نیز می­شد. این ورود و چگونگی اثرگذاری و توصیف معنای آن برای تجربۀ زیستۀ اعضای عادی جامعه ایران مرکز ثقل این نوشتار است. جنگ شهرها با درگیر کردنِ بی‌واسطۀ غیرنظامی‌ها با جنگ، بستر مسائل اجتماعی و سیاسی بوده است. برای فهم این موضوع، با توجه به فاصله زمانی و مکانی کنونی ما از آن، نگرش پدیدارشناختی می­تواند مفید باشد؛ بنابراین، به‌طور کلی تلاش ما معطوف است به اینکه اجازه دهیم تجربه زیستۀ فرد از پدیدۀ جنگ شهرها، به آشکارگی درآید. در این چارچوب، پرسش محوری ما این است که چگونه جنگ شهرها سبب پدیدار شدنِ زندگی روزمره به مثابه وضعیتی سیاسی در تجربه زیستۀ ایرانیان شد؟ عمده­ترین پاسخ نیز این است که جنگ سبب فرارویِ ارگانیسم اجتماعی، زندگی روزمره، جنگ شهرها و سیاست از حدود مرسوم‌شان ­شد و آمیختگی آن‌ها با یکدیگر، وضعیت بسیج ایدئولوژیک را برای ساخت سیاسی فراهم­تر از قبل ­کرد.