فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

روایت‌شناسی، رویکردی است که با بررسی فرم آثار ادبی و ساختار روایت، به نظام معنایی فراتر از متن دست می‌یابد و به فهم بیشتر یک اثر روایی کمک می‌کند. یکی از بخش‌های گوناگونی که در روایت‌شناسی یک اثر، اهمیت ویژه‌ای دارد و به عنوان عنصر مؤثر در ساختار روایت بررسی می‌شود، عنصر زمان است. ژرار ژنت، نظریه‌پرداز ساختارگرا، بحث مفصلی دربارة زمان در روایت در نظریة روایت‌شناسی خویش دارد که پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی از آن برای بررسی حکایتی از بوستان سعدی با عنوان آزمودن پادشاه یمن حاتم را به آزادمردی بهره برده است. هدف از این پژوهش، بررسی امکان تطبیق حکایتی روایی از میان آثار کلاسیک فارسی با نظریه‌ای نوین ادبی است تا به این پرسش پاسخ دهد که آیا آثار کلاسیک، قابلیت چنین تطبیق و تحلیلی را دارا هستند؟ و حکایت مورد نظر چگونه در ظرف نظریة زمان در روایت ژنت جای می‌گیرد؟ نتایج نشان می‌دهند که چنین تطبیقی امکان‌پذیر است و سعدی در این حکایت، از ویژگی‌ها و جزئیات زمانی مطرح شده در نظریة ژنت برای ساخت پیرنگ داستانی بهره برده است و تداوم، نظم و بسامد که سه بخش مهم این نظریه محسوب می‌شوند، هر یک به نحوی در حکایت بررسی شده، سازنده‌ی ساختار روایت آن هستند.