مقایسۀ سرگردانی ذهن و تحریف‌های شناختی در دانشجویان دارای اختلال نارسایی توجه-بیش‌فعالی با و بدون هرزه‌نگاری

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

3 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان،رشت، ایران.

doi
10.22059/japr.2022.350563.644431
چکیده

هدف پژوهش حاضر، مقایسۀ سرگردانی ذهن و تحریف‌های شناختی در دانشجویان دارای اختلال نارسایی توجه-بیش‌فعالی با و بدون هرزه‌نگاری بود. طرح تحقیق توصیفی، از نوع علی مقایسه‌ای و پژوهش به‌لحاظ هدف کاربردی بود. جامعۀ آماری، دانشجویان دارای نشانه‌های نارسایی توجه-بیش‌فعالی با و بدون هرزه‌نگاری، دانشجویان هرزه‌نگار بدون نشانه‌های نارسایی توجه-بیش‌فعالی و دانشجویان بهنجار شهر تهران در سال 1400 بودند که شامل 2432 دانشجو (1449 زن و 983 مرد) می‌شدند. نمونۀ پژوهش، 500 بزرگسال دارای نارسایی توجه-بیش‌فعالی با و بدون هرزه‌نگاری بود که براساس نمرۀ برش در چهار گروه 125 نفری قرار گرفتند: 1. با نارسایی توجه-بیش‌فعالی با هرزه‌نگاری، 2. با نارسایی توجه-بیش‌فعالی بدون هرزه‌نگاری، 3. بدون نارسایی توجه-بیش‌فعالی با هرزه‌نگاری، و 4. بهنجار. ابزار پژوهش، پرسشنامه‌های نارسایی توجه-بیش‌فعالی بزرگسالان (ASRS)، استفادۀ مشکل‌ساز از هرزه‌نگاری (PPUS-P)، سرگردانی عمدی و غیرعمدی (MWS) و تحریف‌های شناختی (CDS) بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با تحلیل واریانس یک و چندمتغیری (مانوا) و آزمون تعقیبی هاچبرگ GT2 با نسخۀ 24 نرم‌افزار SPSS صورت گرفت. نتایج نشان داد بین چهار گروه در سرگردانی ذهن و تحریف‌های شناختی تفاوت وجود دارد (05/0>p). گروه با نارسایی توجه-بیش‌فعالی با هرزه‌نگاری از گروه با نارسایی توجه-بیش‌فعالی بدون هرزه‌نگاری و گروه بدون نارسایی توجه-بیش‌فعالی با هرزه‌نگاری از گروه بهنجار سرگردانی ذهن بیشتری دارند. گروه با نارسایی توجه-بیش‌فعالی با هرزه‌نگاری و گروه با نارسایی توجه-بیش‌فعالی بدون هرزه‌نگاری در شش تحریف شناختی نمرات کمتری کسب کردند و گروه بدون نارسایی توجه-بیش‌فعالی با هرزه‌نگاری از گروه بهنجار در همۀ تحریفات نمرات کمتری گرفتند. با توجه به الگوهای ناکارآمد تفکر و سرگردانی ذهن در افراد دارای نارسایی توجه-بیش‌فعالی و هرزه‌نگار، از این نتایج می‌توان در حوزۀ آسیب‌شناسی، پیشگیری و مداخله‌ای استفاده کرد.