اثربخشی آموزش فلسفه به کودکان بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی و هوش اخلاقی کودکان 9 تا 12 سال

نویسندگان

1 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان شناسی، موسسه آموزش عالی بصیر، آبیک، قزوین، ایران.

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی بالینی و تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.344560.644301
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش فلسفه به کودکان بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی و هوش اخلاقی کودکان 9 تا 12 سال انجام گرفت. این پژوهش با روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و مرحلۀ پیگیری دوماهه انجام شد. جامعۀ آماری پژوهش شامل کودکان 9 تا 12 سالۀ منطقۀ 12 شهر تهران در سال تحصیلی 1401-1400 بود. در این پژوهش 32 کودک (دختر) با ضعف در مسئولیت‌پذیری اجتماعی و هوش اخلاقی به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به روش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه جای‌دهی شدند (17 کودک در گروه آزمایش و 15 کودک در گروه گواه). کودکان حاضر در گروه آزمایش آموزش فلسفۀ کودکان را در هشت جلسۀ 60 دقیقه‌ای دریافت کردند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامۀ مسئولیت‌پذیری اجتماعی (SRQ) و پرسشنامۀ هوش اخلاقی (EIQ) بود. داده‌های جمع‌آوری‌شده به شیوۀ تحلیل واریانس آمیخته و آزمون بنفرونی با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-23 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد آموزش فلسفه به کودکان بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی (0/001>P؛ 0/55=Eta؛ 36/30=F) و هوش اخلاقی (0/001>P؛ 0/64=Eta؛ 55=F) کودکان تأثیر معنادار دارد. براساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که آموزش فلسفه با بهره‌گیری از گفتگوی عمیق و ایجاد توانمندی درونی در کودک می‌تواند به‌عنوان روشی مناسب برای بهبود مسئولیت‌پذیری اجتماعی و هوش اخلاقی کودکان مورد استفاده قرار گیرد.