تحلیل تجارب زیستۀ مربیان و مسئولان مراکز فعال در شناسایی و پرورش استعداد کودکان دورۀ پیش‌دبستانی در شهر کرج

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، گروه روش‌ها و برنامه‌های درسی و آموزشی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه روش‌ها و برنامه‌های درسی و آموزشی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران،

3 دانشیار، گروه روش‌ها و برنامه‌های آموزشی، دانشکدۀ روان‌شناسی علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.348781.644378
چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی تجارب زیستۀ مربیان و مسئولان مراکز استعدادیابی در نحوۀ شناسایی و پرورش استعداد کودکان پیش‌دبستانی بود. برای این منظور از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی استفاده شد. میدان پژوهش شامل مؤسسات و مراکز استعدادیابی در سال‌های 1399 تا 1402 در شهر کرج بود. مشارکت‌کنندگان با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند و با به‌کارگیری راهبرد نمونه‌گیری ملاکی انتخاب شدند و داده‌ها با فن مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها به روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی صورت گرفت. یافته‌ها شامل سه مضمون اصلی (شیوه‌های کشف استعداد، برنامه‌های پرورش استعداد و پیشنهادهای بهبود پرورش استعداد) و پنج زیرمضمون بود. هر زیرمضمون دارای عبارات مهمی بود و درمجموع 16 عبارات مهم یافت شد. نتایج نشان داد از حیث نحوۀ شناسایی استعداد، مهم‌ترین مرحلۀ مسئله رهاسازی کودک و مشاهدۀ رفتار زیر نظر متخصصان است. از حیث نحوۀ پرورش، پس از کشف استعداد کودکان، پرورش به‌موقع و فراهم‌سازی عرصۀ عمل و امکانات محیطی به همراه بررسی تحولات هوشی از طریق آزمون‌های متناوب استعداد مورد توجه است. بهترین راهکار برای احیای استعدادهای کودکان و بهره‌وری از تنوع استعدادهای آن‌ها، دانش‌افزایی والدین و مربیان است.