آینده پژوهی گروههای تکفیری و تاثیر آنها بر منازعات منطقه ای در غرب آسیا

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه رازی

2 پژوهشگر

3 عضو هیئت علمی دانشگاه رازی

doi
10.22054/qpss.2018.17850.1499
چکیده

ظهور گروه‌های تکفیری سلفی بعنوان بازیگرانی غیر‌رسمی،بر ابهام در آینده منطقه غرب اسیا و شکل منازعات آن افزوده ‌است. سئوالات و ابهامات فراوانی پیرامون چشم‌انداز وضعیت منطقه غرب‌ اسیا در پرتو وجود گروه­های تکفیری تروریستی و آینده منازعات و بحران‌های این منطقه در هنگامه خارج شدن این گروه­ها از صحنه معادلات قابل طرح است. در پژوهش صورت‌گرفته، با بهره‌گیری از تکنیک­های آینده‌پژوهی، شامل روند‌پژوهی (تحلیل ‌کیفی روند)، تجزیه‌ و تحلیل پیشران‌ها، به عنوان نیروهای تغییر‌ساز و از طریق برهم‌کنش روندها و پیشران‌ها، به خلق سناریوها (مطلوب، محتمل و ممکن) پرداخته‌ شده است. سناریوهای استخراج ‌شده عبارتند‌ از: الف) سـناریو‌های مطلـوب: 1-سناریوی مطلوب اول: نـابودی کامل گروه‌های تکفیری و شکل‌گیری حکومت‌های دموکراتیک در کشورهای درگیر منازعه بر اساس مدل تقسیم قدرت؛ 2- سناریوی مطلوب دوم: سرکوب موقتی گروه‌هـای تکفیری و حاکم‌شدن مدل حکومتی جمهوری ‌اسلامی عربی (ماندن بشار اسد در مسند ریاست جمهوری) ب) سناریوهای محتمل: 1- سناریوی محتمل اول: خارج شدن گروه‌های تکفیری از داعیه‌داری تشکیل حکومت؛ اما تقسیم داخلی قدرت در بین قومیت‌ها و مذاهب؛2-سناریوی محتمل دوم: تجزیه سوریه، عراق، لیبی و سایر کشورهای درگیر بحران و شکل‌گیری بازیگران جدید در صحنه معادلات منطقه (تشکیل دولت کردستان در سطح منطقه)؛ ج) سناریوی ممکن: پیشروی نیروهای تکفیری مدعی حکومت ‌اسلامی و تسخیر سرزمین‌های بیشتر.