مدل پیش‌بینی امید براساس سبک‌های دلبستگی و چشم‌انداز زمان با میانجی‌گری تاب‌آوری روانی در دانشجویان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روا‌ن‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.348488.644368
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارائۀ مدل پیش‌بینی امید براساس سبک‌های دلبستگی و چشم‌انداز زمان با میانجی‌گری تاب‌آوری روانی در دانشجویان صورت پذیرفت. روش پژوهش توصیفی-همبستگی و تحلیل مسیر بود. جامعۀ آماری پژوهش مشتمل بر کلیۀ دانشجویان کارشناسی دانشگاه‌های غیردولتی شهر تهران بود که در سال تحصیلی 1399-1398 به تحصیل اشتغال داشتند. نمونۀ آماری شامل 480 دانشجو (312 دانشجوی دختر و 168 دانشجوی پسر) بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامۀ سبک‌های دلبستگی (AAS)، پرسشنامۀ چشم‌انداز زمان زیمباردو (ZTPI)، مقیاس تاب‌آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) و مقیاس امید مختص حیطۀ بزرگسالان (DSHS) بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل مسیر با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS ویرایش 23 صورت گرفت. نتایج نشان داد سبک‌های دلبستگی ایمن، اجتنابی و دوسوگرا، چشم‌انداز زمان و تاب‌آوری روانی با امید در دانشجویان همبستگی معنادار دارند (0/01>p). همچنین سبک‌های دلبستگی ایمن، اجتنابی و دوسوگرا، چشم‌انداز زمان و تاب‌آوری روانی بر امید دانشجویان دارای اثر مستقیم معنادار هستند (0/01>p). علاوه‌براین، نتایج بوت‌استرپ مشخص کرد تاب‌آوری روانی در رابطۀ سبک‌های دلبستگی و چشم‌انداز زمان با امید دانشجویان دارای نقش میانجی‌گری معنادار است (0/01>p). درنهایت مدل از برازش مناسب برخوردار بود. با توجه به نقش میانجی معنادار تاب‌آوری روانی لازم است درمانگران و مشاوران با به‌کارگیری آموزش تاب‌آوری روانی، امید را در میان دانشجویان افزایش دهند.