مقایسۀ اثربخشی و مکانیسم اثر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان متمرکز بر هیجان بر سلامت جنسی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2: نقش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کارآمدی هیجانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه روان‌شناسی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران،ایران.

doi
10.22059/japr.2024.322990.643828
چکیده

هدف پژوهش حاضر، مقایسۀ اثربخشی و مکانیسم اثر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان متمرکز بر هیجان بر سلامت جنسی با درنظر داشتن نقش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کارآمدی هیجانی به‌عنوان متغیر مکانیسم در بیماران دیابتی نوع 2 بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری شامل کلیۀ مبتلایان به دیابت نوع 2 ساکن شهر تهران بود که به درمانگاه‌های غدد بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1398 مراجعه کرده بودند. 45 فرد واجد شرایط و داوطلب (27 زن و 18 مرد) به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در سه گروه 15 نفرۀ درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، درمان متمرکز بر هیجان و کنترل قرار گرفتند. برای گروه‌های آزمایش، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به‌صورت گروهی به مدت دوازده جلسۀ 60 دقیقه‌ای و درمان متمرکز بر هیجان به‌صورت گروهی به مدت هشت جلسۀ 60 دقیقه‌ای اجرا شد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس رضایت جنسی لارسون، مقیاس کارآمدی هیجان و پرسشنامۀ پذیرش و عمل ویرایش 2 بودند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS-26 و آزمون تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان متمرکز بر هیجان، با میانجی‌گری انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کارآمدی هیجانی بر بهبود سلامت جنسی مبتلایان به دیابت نوع 2 تأثیرگذار است (0/05>P). براساس نتایج، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان متمرکز بر هیجان برای ارتقای سلامت جنسی مبتلایان به دیابت نوع 2 پیشنهاد می‌شود.