فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

میدان مغناطیسی یک فاکتور فیزیکی غیر‌قابل اجتناب در طبیعت است که می‌تواند روی رشد و نمو ارگانیسم‌های زنده تاثیر گذارد. در این پژوهش، تاثیر میدان مغناطیسی بر رشد و متابولیت‌های ثانوی گیاهچه‌های گل‌گاوزبان از طریق سنجش رنگدانه‌های فتوسنتزی، محتوای پراکسید‌هیدروژن‌ و سیستم دفاع آنزیمی و غیر‌آنزیمی مورد مطالعه قرار گرفت. بذرهای گیاه گل‌گاوزبان پس از استریل در محیط موراشیگ و اسکوگ کشت شدند و تحت شدت‌های مختلف میدان مغناطیسی ایستا (0، 4 و 8 میلی‌تسلا) در زمان‌های 5/1 و 3 ساعت قرار گرفتند و بعد از سه هفته تحت آنالیزهای رشد و بیوشیمیایی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میدان مغناطیسی در تیمار 4 میلی‌تسلا منجر به افزایش وزن خشک، طول ریشه و ساقه، تعداد ریشه‌های جانبی، رنگدانه‌ کلروفیل a و b و محتوای نسبی آب شد. محتوای ‌پراکسید‌هیدروژن با افزایش شدت و زمان اعمال تیمار میدان مغناطیسی اقزایش یافت، بالاترین سطح آن در تیمار 8 میلی تسلا برای 3 ساعت مشاهده شد که افزایش 2/2 برابری را نسبت به شاهد نشان داد. فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز و متابولیت‌های آنتی‌اکسیدانی افزایش یافت و بالاترین سطح فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی تحت تیمار میدان مغناطیسی 4 میلی‌تسلا برای 3 ساعت مشاهده شد. افزایش شدت و زمان اعمال تیمار میدان مغناطیسی در 8 میلی‌تسلا، اثر سمیت را روی فعالیت آنزیمی و متابولیت‌های دفاعی نشان داد. بنظر می‌رسد پاسخ دفاعی گیاه به میدان مغناطیسی در ارتباط با محتوای ملکول‌های پراکسید‌هیدروژن باشد و تیمار 4 میلی‌تسلا به عنوان شدت مناسب میدان برای تحریک رشد و تولید متابولیت‌های آنتی‌اکسیدانی در گیاه گل‌گاوزبان است.