فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«تابو» در مفهوم عام به «کلیة رفتارهای اجتماعی ممنوع» اطلاق می‌شود که در زبان‌شناسی از آن به «ممنوعیّت در رفتارهای زبانی» تعبیر می‌شود؛ به دلیل اهمیّت فراوان این پدیدة زبانی، مطالعات بسیاری از جامعه‌شناسان زبان به این حوزه اختصاص یافته‌است. مستحسن و ستوده در مقابل واژگان تابو، برای اجتناب از بیان مفاهیم ناخوشایند به کار می‌روند. اغلب نویسندگان، برای نشان دادن منزلت اجتماعی و حفظ اعتبار اجتماعی خود برای بیان انواع گونه‌های ممنوعیت زبانی، از شگردها و ترفندهای حسن تعبیر بهره می‌گیرند. در این پژوهش با تکیه ‌بر روش توصیفی‌ـ تحلیلی، گونه‌های محدودیّت زبانی در دو رمان منتخب از رمان‌های معاصر، جزیره سرگردانی و سگ و زمستان بلند، مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. داده‌های برآمده بیان‌گر آن است که در هر دو رمان موضوعاتی نظیر واژه‌های قبیح (فحش و ناسزا)، مشروبات الکلی و مواد مخدر، روابط آزاد دختر و پسر، مسائل مربوط به روابط جنسی، هم‌بستری، هم‌آغوشی، بوسیدن و اندام بدن تحت فرآیند به‌گویی قرار می‌گیرند. نویسندگان انواع محدودیت‌های زبانی را با شگردهایی چون مضاعف‌سازی، حذف، وام‌گیری واژگانی، استعاره، تضاد معنایی، کم‌گفت، رَدّ خُلف، واژه‌های مبهم و عبارات اشاره‌ای بیان می‌کنند.