تحلیلی بر پُرفشارهای جنب حاره آزورس و هاوایی
نویسندگان
1 استاد اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری آب وهواشناسی، دانشکدة جغرافیا، انشگاه تهران
doi
10.22059/jphgr.2020.283794.1007400چکیده
مراکز پُرفشار جنب حاره ابعاد ناشناختهای دارند. در این تحقیق، نخست سیر تحول ماهانة پُرفشارهای آزورس و هاوایی با استفاده از دادههای فشار سطح دریا و مؤلفههای مداری و نصفالنهاری باد ارائه شده است. سپس، سطح مقطع قائم جریان واچرخندی، سرعت قائم، ارتفاع ژئوپتانسیل، و واگرایی افقی در موقعیت این سامانهها تحلیل شده است. دادهها با تفکیک افقی 0.25×0.25 درجه از مرکز ECMWF و نسخة ERA5 در یک بازة زمانی چهلساله (1979 تا 2018) انتخاب شدهاند. نتایج نشان داد در جولای جریان واچرخندی و فشار سطح دریا دو عامل اساسی در شکلگیری سلولهای پُرارتفاع در ترازهای زیریناند و فرونشست هوا نقشی در شکلگیری بیشینة فشار سطح دریا و سلولهای پُرارتفاع ندارد. سلولهای پُرارتفاع در ترازهای بالاتر به سمت غرب تمایل پیدا میکنند. صعود هوای گرم و گرمای نهان آزادشده نقشی اساسی در شکلگیری زبانههای پُرارتفاع در جناح غربی دارند. اگرچه در جولای جریان واچرخندی و سلولهای پُرارتفاع در ترازهای زیرین از شدت و گرادیان بیشتری برخوردارند، الگوهای استخراجشده از کمیتهای مورد مطالعه نشان میدهند پُرفشارهای جنب حاره را نمیتوان محدود به ترازهای زیرین دانست.