تحلیلی بر پُرفشارهای جنب حاره آزورس و هاوایی

نویسندگان

1 استاد اقلیم‏ شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری آب ‏وهواشناسی، دانشکدة جغرافیا، انشگاه تهران

doi
10.22059/jphgr.2020.283794.1007400
چکیده

مراکز پُرفشار جنب حاره ابعاد ناشناخته‏ای دارند. در این تحقیق، نخست سیر تحول ماهانة پُرفشارهای آزورس و هاوایی با استفاده از داده‏های فشار سطح دریا و مؤلفه‏های مداری و نصف‏النهاری باد ارائه شده است. سپس، سطح مقطع قائم جریان واچرخندی، سرعت قائم، ارتفاع ژئوپتانسیل، و واگرایی افقی در موقعیت این سامانه‏ها تحلیل شده است. داده‏ها با تفکیک افقی 0.25×0.25 درجه از مرکز ECMWF و نسخة ERA5 در یک بازة زمانی چهل‏ساله (1979 تا 2018) انتخاب شده‏اند. نتایج نشان داد در جولای جریان واچرخندی و فشار سطح دریا دو عامل اساسی در شکل‏گیری سلول‏های پُرارتفاع در ترازهای زیرین‏‏اند و فرونشست هوا نقشی در شکل‏گیری بیشینة فشار سطح دریا و سلول‏های پُرارتفاع ندارد. سلول‏های پُرارتفاع در ترازهای بالاتر به سمت غرب تمایل پیدا می‏کنند. صعود هوای گرم و گرمای نهان آزادشده نقشی اساسی در شکل‏گیری زبانه‏های پُرارتفاع در جناح غربی دارند. اگرچه در جولای جریان واچرخندی و سلول‏های پُرارتفاع در ترازهای زیرین از شدت و گرادیان بیشتری برخوردارند، الگوهای استخراج‏شده از کمیت‏های مورد مطالعه نشان می‏دهند پُرفشارهای جنب حاره را نمی‏توان محدود به ترازهای زیرین دانست.