نقش واسطه‌ای مهار هیجانی در تبیین رابطۀ علی بین دلبستگی به والدین و همسالان با اضطراب اجتماعی در نوجوانان

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم اجتماعی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم اجتماعی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

3 استاد، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.343756.644283
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش واسطه‌ای مهار هیجان در رابطۀ بین دلبستگی به والدین و همسالان با اضطراب اجتماعی نوجوانان انجام گرفت. روش پژوهش توصیفی- همبستگی و به‌لحاظ هدف کاربردی بود. جامعۀ آماری شامل کلیۀ نوجوانان مقطع دوم متوسطۀ شهر تهران به تعداد 236000 نفر بود که در نیمۀ دوم سال تحصیلی 1400-1399 مشغول تحصیل بودند. حجم نمونه 568 دانش‌آموز (303 دختر و 265 پسر) بود که به شیوۀ نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد و افراد به پرسشنامه‌های دلبستگی به والدین و همسالان (IPPA)، مهار هیجان (ECQ2) و هراس اجتماعی (SPIN) پاسخ دادند. درنهایت تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار AMOS-24 و روش مدل‌یابی معادلات ساختاری صورت گرفت. براساس یافته‌ها، هم دلبستگی به والدین و هم دلبستگی به همسالان با اضطراب اجتماعی نوجوانان رابطۀ منفی و معنادار دارد (0/01>P). همچنین رابطۀ بین مهار هیجانی با اضطراب اجتماعی نوجوانان مثبت و معنادار است (0/01>P) و مهار هیجانی به‌صورت معناداری (0/01>P) رابطۀ بین دلبستگی به والدین و همسالان با اضطراب اجتماعی نوجوانان را میانجی‌گری می‌کند. نتایج این مطالعه کیفیت رابطه با والدین و همسالان را به‌عنوان منابع حمایت‌کننده‌ای که می‌توانند نقشی برجسته در کاهش اضطراب اجتماعی نوجوانان داشته باشند، تأیید می‌کند.