بررسی رابطه پاسخگویی ادراک‌شده همسران و میزان نشانه‌های افسردگی با توجه به نقش تعدیل‌کننده ترس از شفقت

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.357542.644591
چکیده

این پژوهش، با هدف بررسی رابطه پاسخگویی ادراک‌شده همسران و میزان نشانه‌های افسردگی اتکایی و درون‌فکن باتوجه‌به نقش تعدیل‌کننده ترس از شفقت انجام‌شد. این پژوهش از انواع مطالعات کاربردی بوده و طرح آن توصیفی‌همبستگی است. جامعه، کلیه افراد متأهل ساکن ایران در اسفند 1400 و فروردین 1401 بودند. نمونه، 439 نفر شامل 349 زن و 90 مرد بودند که به‌صورت دردسترس در فضای مجازی انتخاب شدند. داده‌ها به‌وسیله مقیاس‌های تجربه‌های افسردگی بازطراحی‌شده(RecDEQ)، افسردگی بک(BDI-II)، ادراک پاسخگویی همسران(PPRS) و ترس‌ازشفقت (FCS) جمع‌آوری شدند. همه داده‌ها، در بستر برخط به‌دست‌آمدند و با آزمون همبستگی و رگرسیون در نرم‌افزارSPSS-26 تحلیل شدند. طبق نتایج، پاسخگویی ادراک‌شده همسران و میزان نشانه‌های افسردگی اتکایی و درون‌فکن، رابطه معکوس و معنادار داشتند(P< 0.001). ترس از دریافت‌شفقت از دیگران، ترس‌ازشفقت به خود و ترس‌ازشفقت به دیگران نیز با نشانه‌های افسردگی اتکایی و درون‌فکن، رابطه مستقیم و معنادار داشتند(P< 0.001). همچنین، ترس از دریافت‌‌شفقت از دیگران، تعدیل‌کننده رابطه بین پاسخگویی ادراک‌شده همسران و افسردگی اتکایی بود(P=0.01). یافته‌های این پژوهش، نظریه بلت درباره عوامل زمینه‌ساز و تشدیدکننده افسردگی اتکایی و درون‌فکن را توسعه بخشید. همچنین، با توجه به یافته‌ها می‌توان گفت که توجه به ترس از شفقت، در نظریه‌پردازی، سبب‌شناسی و طراحی درمان برای بهبود افسردگی افراد متأهل، سودبخش است.