فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تقابل معانی از جمله روابط معنایی در حوزه معنی شناسی است. دو واژه در صورتی متقابل هستند که حتما با یکدیگر نقطه مشترکی داشته باشند. وقتی سخن از نقاط مشترک دو یا چند واژه گفته می‌شود سخن از تکرار و جانشینی واژگان و ساخت‌های نحوی به میان می‌آید. تکرارهم از عوامل مهم ایجاد موسیقی و آرایه‌های ادبی در سخن است، در شعر کلاسیک فارسی ردیف، قافیه، وزن شعر و آرایه‌های جناس، سجع، تکرار و...همگی از تکرار واحدهایی زبانی واقع شکل می‌گیرند. در شعر سپید که نظام عروض و قافیه و ردیف به شکل معهود وجود ندارد شاعر خلاء آرایه‌های ادبی سنتی و توازن‌های عروضی را چگونه پر می‌کند؟ تکرار سبب ایقاع و نوعی توازن در شعر سپید می‌شود. وهمچنین باعث تاکید و القای معنی خاص به مخاطب می‌گردد. شاملو در شعر کیفر از تکرار در سه لایه واجی، واژگانی و نحوی (ساختار گروهی‌های اسمی و کل جمله) بهره گرفته است. از این میان تکرار واژگانی و نحوی تشخص بیشتری دارند و در آفرینش معنی تصویرآفرینی نقش بیشتری دارند.