بازتاب مؤلفه‌های رئالیسم جادویی در رمان سال بلوا اثر عباس معروفی

نویسندگان

1 دکترای زبان و ادبیات فارسی، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی، ایران

doi
10.22080/rjls.2023.26164.1437
چکیده

رئالیسم جادویی چنانچه از نامش برداشت می‌شود، آمیزه‌ای از واقعیت و خیال است. ساختار و اساس واقعیت در این شیوه دچار تغییر و تحول می‌شود و گاهی واقعیت چنان با خیال و رویا و جادو و عناصر ماورایی در هم آمیخته می‌شود که تشخیص مرز بین آنها مشکل می‌شود. مؤلفه‌های رئالیسم جادویی در دو سطح ساختار و محتوا قابل بررسی هستند. در سطح محتوایی مؤلفه‌هایی مانند تخیل، دوگانگی (تقابل)، رمز و نمادپردازی، رویا و افسانه، توجیه‌ناپذیری برخی وقایع، وجود عنصر غافلگیری، ابهام، و در سطح ساختار مؤلفه‌هایی چون توصیفات سوررئالیستی و اکسپرسیونیستی، توصیف جزئیات، زاویۀ دید و جریان سیّال ذهن، قرار دارند. این سبک به دلیل ویژگی‌های خاص خود و نزدیک بودن با فرهنگ و ادبیات ایران همواره مورد استقبال نویسندگان و خوانندگان فارسی قرار داشته است. عباس معروفی یکی از نویسندگانی است که از این شیوه در نوشتن آثار داستانی و نمایشی خود بهره برده است. در پژوهش حاضر به شیوه توصیفی- تحلیلی و بر اساس منابع کتابخانه‌ای، پس از تعریف و بیان تاریخچه و ویژگی‌های رئالیسم جادویی، به استخراج و چگونگی بازتاب ویژگی‌های بارز این سبک در رمان «سال بلوا» پرداخته‌ایم. گاهی نمونه‌های استخراج شده از این رمان در تطابق کامل و صد در صد با این ویژگی‌ها نیستند و انتساب آنها به این ویژگی‌ها به معنای قطعیت نیست بلکه کوششی است تا این ویژگی‌ها و شدت و ضعف آنها را در این رمان نشان دهیم.