نقد هایک بر مفهوم عدالت اجتماعی
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.30465/cps.2025.49607.3426چکیده
عدالت از والاترین ارزشهای انسانی و یکی از آرمانهای همیشگی جوامع در طول تاریخ بوده است. به عقیده بسیاری از اندیشمندان در میان فضیلتهای اخلاقی، عدالت بنیادیترین آنهاست که قوام و دوام زندگی و سعادت انسانها را امکانپذیر میسازد. عدالت انواعی دارد از جمله عدالت توزیعی. ولی همۀ متفکرین نه تنها مدافع این رویکرد نیستند، بلکه دست به نقادی آن نیز نزدهاند. هایک یکی از متفکرین لیبرال است که انتقاداتی به این مفهوم وارد کرده و همین نگاه هایک سوال اصلی این مقاله شده است. فرضیه مقاله بر آن بوده که یک متفکر لیبرال همچون هایک که بر اولویت آزادی تاکید دارد احتمالاً انتقاداتی به عدالت (اجتماعی) نیز دارد. یافتههای تحقیق نشان داده که هایک با اتکای بر یک مبنای معرفت شناختی ضمن دفاع از دولت حداقلی، رویکرد عدالت اجتماعی را با توجه به پارادایم فکریاش نقد کرده و نشان داده است که این آرمان می تواند حتی تبدیل به سراب بشود. رویکرد مقاله توصیفی-تحلیلی و شیوه جمع آوری دادهها کتابخانهای و اسنادی بوده است.