آرمان ظهور و تاثیرات آن بر گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 استاد علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری اندیشه سیاسی در اسلام پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه اندیشه سیاسی در اسلام پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران

doi
10.30465/cps.2026.53485.3636
چکیده

در گفتمان انقلاب اسلامی، باورداشت مهدویت، دربردارنده‌ی انتظاری فعال و حرکت در مسیر ظهور است. پژوهش حاضر به این پرسش پاسخ می‌دهد: چنین رویکردی که از آن به آرمان ظهور تعبیر می‌شود، چه تاثیراتی بر گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی ایران داشته است؟ برای بررسی این مسئله از روش‌ «تحلیل مضمون» استفاده شده است. برای پاسخ به سوال مذکور پس از بررسی منابع مرتبط با موضوع و مصاحبه با صاحبنظران حوزه مهدویت و انقلاب اسلامی، مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر استخراج شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، مضامین «ولایت فقیه»، «عدالت»، «استکبارستیزی»، «صدور انقلاب» و «تمدن اسلامی»«امیدآفرینی»، از مهم‌ترین تاثیرات آرمان ظهور بر گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی می‌باشند. در نتیجه آرمان ظهور در گفتمان جمهوری اسلامی ایران صرفاً آرزوی آینده نیست، بلکه نیرویی راهبردی و سازنده است که در تمامی ابعاد سیاسی و اجتماعی این نظام حضور فعال دارد، که می‌توان مبتنی بر این افق و چشم‌انداز رویکرد جدیدی را در تحلیل، سنجش و نقد عملکردها در جمهوری اسلامی ارائه داد.