مقایسۀ اثربخشی درمان مواجهه‌ای واقعیت مجازی با درمان شناختی- رفتاری بر تحمل ابهام در افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 دانشیارگروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 استاد گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.347053.644343
چکیده

هدف پژوهش حاضر، مقایسۀ اثربخشی درمان مواجهه‌ای واقعیت مجازی با درمان شناختی-رفتاری بر تحمل ابهام در افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی بود. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری دربرگیرندۀ افراد مراجعه‌کننده به مراکز خدمات مشاوره و روان‌شناختی نیک‌مهر شهر تهران در شش‌ماهۀ دوم سال 1398 بود. 45 نفر با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به روش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه (15 نفر برای هر گروه) جایگزین شدند. 12 جلسۀ هشت‌دقیقه‌ای درمان مواجهه‌ای واقعیت مجازی (هفته‌ای دو جلسه به مدت شش هفته) و 12 جلسۀ 45 دقیقه‌ای درمان شناختی-رفتاری (هفته‌ای دو جلسه به مدت شش هفته) برای گروه آزمایش اجرا شد، اما گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. ارزیابی طی سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری به‌وسیلۀ پرسشنامۀ وسواسی-جبری مادزلی (MOCQ) و پرسشنامۀ تحمل ابهام (ATQ) انجام گرفت. داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بنفرونی در نرم‌افزار SPSS-23 تحلیل شدند. نتایج بیانگر آن بود که درمان مواجهه‌ای واقعیت مجازی و درمان شناختی-رفتاری بر تحمل ابهام در افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی مؤثر است (0/05>p). علاوه‌براین مطابق نتایج آزمون تعقیبی، در میزان اثربخشی این دو درمان بر تحمل ابهام در افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی تفاوت معناداری مشاهده نشد (p>0/05). با توجه به نتایج پژوهش مبنی بر عدم تفاوت اثربخشی درمان مواجهه‌ای واقعیت مجازی و درمان شناختی-رفتاری در افزایش تحمل ابهام، می‌توان از این دو درمان در جهت افزایش تحمل ابهام افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی بهره برد.