فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، پوپولیسم به یکی از مهم‌ترین چالش‌های نظری و عملی در نظام‌های دموکراتیک بدل شده است. گسترش این پدیده، به‌ویژه در قالب احزاب و رهبران پوپولیست، موجب دگرگونی در سازوکارهای سنتی سیاست‌ورزی و تضعیف نهادهای واسطی چون احزاب سیاسی شده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی رابطه میان گفتمان پوپولیستی و افول احزاب سیاسی، به‌ویژه از منظر مشروعیت، نهادینه‌سازی و کارویژه‌های نمایندگی، سامان‌یافته است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه‌ای و اسناد علمی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پوپولیسم با بهره‌گیری از گفتمان ضدسیستمی، شخصی‌سازی سیاست، حذف واسطه‌های نهادی و تقلیل سیاست به تقابل‌های هویتی، نه‌تنها موجب تضعیف مشروعیت احزاب، بلکه باعث از بین رفتن رقابت سالم حزبی، تشدید قطبی‌سازی و بی‌ثباتی در فرآیند نمایندگی سیاسی می‌شود. مطالعه نمونه‌هایی همچون ترامپ در آمریکا، جانسون در بریتانیا و احزاب راست افراطی در فرانسه، گواه آن است که پوپولیسم در قالب کنش سیاسی و گفتمان عمومی، نقشی بنیادین در فرسایش ساختار حزبی در دموکراسی‌های معاصر ایفا می‌کند. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که در صورت استمرار این روند، نظام‌های دموکراتیک با بحرانی ساختاری مواجه خواهند شد که بازتعریف نقش احزاب را ضروری می‌سازد.