فهم تجارب فضای زیسته سالمندان با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسیارشد پژوهش اجتماعی دانشگاه تبریز (نویسنده مسئول)
2 استاد و عضو هیات علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه تبریز
3 دانشیار و عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه تبریز
doi
10.22034/jeds.2021.45391.1513چکیده
هدف پژوهش: فضای زیسته سالمندان به عنوان فضای احساس شدهای از تجارب روانشناختی، جامعهشناختی و غیره است که به نوعی تاثیرگذار بر کنشهای آتی آنان محسوب میشود، به همین خاطر هدف از تحقیق حاضر، شناسایی وضعیت فضای زیسته در بین سالمندان شهر تبریز بود. روش پژوهش: روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی تفسیری بوده و به منظور جمعآوری دادهها، ابزار مصاحبه نیمه ساخت یافته با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند با تعداد نمونه 15 نفر از سالمندان شهر تبریز و با لحاظ قاعده اشباع اجرا شده است. همچنین در احراز قابلیت اعتبار یافتههای تحقیق حاصل از مصاحبهها، تکنیک تثلیث، و نیز تکنیک کسب اطلاعات دقیق موازی و ارائهی تحلیلهای دادهای و نتایج آن به متخصصان مدنظر بوده است. یافتهها: نتایج این تحقیق نشان داد ابعاد مختلف فردی، ساختاری، اجتماعی، مذهبی و روانشناختی همچون داشتن امید، احساس خوشبختی، احساس تنهایی و طرد شدگی و نیز نحوة رفتار با سالمندان بایستی به عنوان پیش نیازهای سالمندی مورد توجه قرار گیرند. بررسیها نشان میدهد که 40 درصد پاسخگویان متاثر از شرایط موجود بوده، اما سعی دارند زندگی در دوران سالمندی را با شادی و شعف سپری بکنند. نتیجهگیری: سالمندی یکی از دوره های زندگی محسوب شده و هرکس به اقتضاء زمان این دوره را تجربه خواهد کرد. اما واقعیت این است که بیشتر افراد توان سازگاری با تغییرات این دوره از زندگی را نداشته و نمیتوانند خود را با آن سازگار بکنند. 9 مضمون اصلی احساس سالمند بودن، شرایط روحی سالمندان، احساس اندوه و ناراحتی، احساس خوشبختی، وضعیت خواب، احساس تنهایی، احساس موفقیت در زندگی، رفتار خانواده با سالمندان، رفتار مردم با سالمندان مهمترین مقولات اثر گذار در این زمینه اند