تأثیر نقش همه‌گیری کووید-19 بر جست‌وجوی اطلاعات سلامت ایرانیان در فضای اینترنت در شش موج بیماری از بهمن 1398 تا فروردین 1401

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی سلامت،گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استاد، گروه روان‌شناسی ، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی ، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه هوش ماشین و رباتیک ، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر ، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

5 استادیار، گروه هوش ماشین و رباتیک ، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر ، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.354330.644523
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی رفتار جست‌وجوی اطلاعات ایرانیان در اینترنت در دورۀ کووید-۱۹ انجام شد و به بررسی ارتباط اوج‌گیری بیماری با جست‌وجوی‌های انجام‌شده در اینترنت پرداخت. این پژوهش از نظر هدف، بنیادین و از لحاظ روش پژوهش، توصیفی بود. جامعۀ آماری، جست‌وجوهای انجام‌شدۀ ایرانیان از بهمن 1398 تا فروردین 1401 و نمونۀ مورد بررسی، مفاهیم جست‌وجو شدۀ مرتبط با اضطراب و سلامت روان بود. بخش اول داده‌ها جست‌وجوهایی بود که از سایت گوگل ترندز در آذر 1401 استخراج شد. بخش دوم داده‌ها، آمار روزانۀ مرگ و مبتلایان جدید از سایت دانشگاه جان هاپکینز دریافت شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با آزمون علیت گرنجر و همبستگی پیرسون به کمک Python نسخۀ 3.12 انجام شد. نتایج نشان می‌دهد جست‌وجوی مفاهیم مرتبط با اضطراب در آغاز همه‌گیری رشد کرده است. میزان جست‌وجوی مفاهیم اضطرابی در ابتدای همه‌گیری با تعداد مرگ بر اثر بیماری همبستگی مثبت و معناداری دارد؛ به‌طوری‌که با افزایش آمار مرگ، میزان جست‌وجوی‌های اضطرابی با فاصلۀ چند روز افزایش می‌باید و با کاهش مرگ این جست‌وجوها کمتر می‌شود، اما پس از چند ماه، روند جست‌وجوهای اضطرابی کاهش یافته و دیگر با تعداد مرگ رابطه‌ای نداشته است. در آغاز همه‌گیری جست‌وجوی درمان روان‌شناختی ناچیز است، اما پس از 9 ماه افزایش پیدا می‌کند و با افزایش آمار مرگ، این جست‌وجوها نیز بیشتر شده است. نتایج نشان می‌دهد جست‌وجوهای انجام‌شده در اینترنت می‌تواند ابزاری مفید برای پایش دغدغه‌های جامعه باشد.