فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جمعیت سالخورده یکی از چالش‌های عمده‌ای است که امروزه بسیاری از کشورها با آن مواجه هستند. اهمیت این پدیده، به‌دلایل مهمی از جمله خطر کاهش نرخ زاد و ولد به‌وجود آمده است و نه‌تنها به تغییر در ساختار جمعیتی منجر شده، بلکه اثرات عمیقی بر جنبه‌های مختلف اقتصادی از جمله اقتصاد سایه دارد. اقتصاد سایه نیز که شامل فعالیت‌هایی است که خارج از نظارت و ثبت رسمی دولت انجام می‌شود، به یکی از موضوعات بسیار مهم و مورد توجه در مطالعات اقتصادی تبدیل شده است. از این‌رو، در اینجا مهم‌ترین سؤال این است که چه ارتباطی بین جمعیت سالخورده و اقتصاد سایه در ایران وجود دارد. لازم به ذکر است که دوره‌ی مورد برررسی در این پژوهش، سال‌های 1399-1369 است. در این مقاله، ابتدا به‌منظور بررسی جهت علّیت بین جمعیت سالخورده و اقتصاد سایه، از روش علیت گرنجر استفاده می‌شود و سپس برای بررسی ارتباط معنی‌داری بین متغیرها، روش خود توضیح با وقفه‌های توزیعی (ARDL) مورد استفاده قرار می‌گیرد. نتایج روش علّیت، بیانگر رابطه‌ی علّی یک‌‌سویه از جمعیت سالخورده به اقتصاد سایه است. هم‌چنین، یافته‌های حاصل از برآورد مدل نشان می‌دهد که هم در بلندمدت و هم در کوتاه‌مدت با افزایش جمعیت سالخورده، اقتصاد سایه افزایش می‌یابد. به‌طوری‌که در کوتاه‌مدت با افزایش یک درصدی جمعیت بالاتر از 65 سال، اقتصاد سایه 475/3 درصد و در بلندمدت با افزایش یک درصدی جمعیت بالاتر از 65 سال، اقتصاد سایه به میزان 255/1 درصد افزایش خواهد یافت. ه‌طوری‌که در کوتاه‌مدت با افزایش یک درصدی جمعیت بالاتر از 65 سال، اقتصاد سایه 475/3 درصد و در بلندمدت با افزایش یک درصدی جمعیت بالاتر از 65 سال، اقتصاد سایه به میزان 255/1 درصد افزایش خواهد یافت.