فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از نیازهای بنیادین و ضروری، نیاز به پاکیزگی و تمیزی است. نیاز به پاکیزگی و نظافت، هم در سطح فردی و هم در بستر اجتماعی دارای اهمیت و اولویت است. به طوری که بنظر می‌رسد حفظ پاکیزگی، یکی از مسائل مورد توجه در اکثر جوامع و نوعی ارزش مطلوب در بسیاری از فرهنگ‌ها محسوب می‌شود. به منظور حفظ نظافت و پاکیزگی در بستر‌ها و محیط‌های زندگی اجتماعی، امروزه پاکبانان مسئولیت حفظ پاکیزگی محیط شهری را عهده‌دار هستند. علی‌رغم اهمیت این مسئولیت، پاکبانان شهری با مسائل و چالش‌های گوناگونی در مسیر شغلی خود مواجه می‌شوند. به همین منظور، مطالعۀ حاضر درصدد آن است که مخاطرات شغلی آنان را از دریچه‌ای انتقادی بررسی کند و مسائل و پیچیدگی‌های زندگی آنها را که ناشی از جایگاه و منزلت پایین در بین سایر مشاغل است، به تصویر بکشد. این مطالعه با استفاده از روش مردم‌نگاری انتقادی به شیوه کارسپیکن انجام شده است. پس از انجام مطالعات اولیه براساس رویکرد اتیک، بررسی‌های میدانی، مشاهدات مشارکتی و همراهی با آنان، بیست نفر از پاکبانان محترم انتخاب و مورد مصاحبه قرار گرفتند (رویکرد امیک). سپس داده‌های جمع‌آوری شده کدگذاری شدند و مقوله‌های اصلی که شامل منزلت شغلی/اجتماعی، محرومیت اقتصادی و شرایط کاری، روابط کار و مخاطره‌پذیری شغلی و ... بود استخراج شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که مخاطره‌پذیری فزاینده شغلی نه تنها در محیط کار بلکه در زندگی شخصی پاکبانان نیز، اثرات قابل‌توجهی بر جای می‌گذراد که وضعیت زندگی پاکبانان را پروبلماتیک می‌کند. زندگی پاکبانان تحت تأثیر ناملایمات اقتصادی و چرخۀ نابرابر شغلی قرار می‌گیرد که سلامت عمومی آنها را تهدید. بازتولید این نابرابری‌ها، منجر به از دست دادن سرمایه‌ اجتماعی می‌شود و بنابراین پاکبانان همواره به عنوان قشری در حاشیه باقی می‌مانند.