طراحی الگوی مشغولیت تحصیلی: اعتباریابی به روش ترکیبی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران
2 استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه روانشناسی بالینی و عمومی، دانشکدة علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استادیار، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتباریابی الگوی مشغولیت تحصیلی با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) است. در بخش کیفی، از راهبرد نظریۀ دادهبنیاد کلاسیک استفاده شد، جامعة آماری پژوهش کارشناسان حوزۀ آموزش و پرورش بودند. ابتدا نمونه 21 نفره از این جامعۀ آماری با روش نمونهگیری نظری انتخاب شدند. دادهها با ابزار مصاحبۀ نیمهساختاریافته جمعآوری شد. یافتههای پژوهش منجر به طراحی الگوی عناصر مشغولیت تحصیلی شد. برای غربال مهمترین شاخصهای شناساییشده، در بخش کمی از تکنیک دلفی فازی استفاده شد. جامعة آماری این بخش خبرگان آموزش و پرورش و روانشناسی بودند که نمونة 18 نفره از آن به روش گلولهبرفی گزینش شدند، در این مرحله پرسشنامهای بر پایة الگوی عناصر مشغولیت تحصیلی طراحی شد و خبرگان آن را تکمیل کردند و بدین گونه دادههای بخش کمی به دست آمد و با رویکرد تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی تجزیه و تحلیل شد. نتایج هشت عامل مؤثر بر مشغولیت تحصیلی دانشآموزان را نشان داد که به ترتیب، عبارتاند از انگیزۀ تحصیلی، تلاش و مسئولیتپذیری دانشآموز، اعتمادبهنفس دانشآموز، هدف و برنامهریزی تحصیلی، خودنظمجویی تحصیلی، خودآگاهی، راهبردهای مطالعه و یادگیری گروهی.
