تأثیرتاثیر آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر استرس والدگری، احساس گرفتاریاحساس‌گرفتاری و فقدان لذت در مادران دارای کودک مادران کودکان کم‌توان ذهنی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی،گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیاز‌های خاص، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.341831.644240
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی برنامۀ آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر استرس والدگری، احساس گرفتاری و فقدان لذت در مادران کودکان کم‌توان ذهنی انجام گرفت. طرح پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی، از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ مادران کودکان کم‌توان ذهنی در شهر اصفهان در سال 1400 بود که از این میان، 30 نفر به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) گمارش شدند. گروه آزمایش با استفاده از برنامۀ آموزشی مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده، طی 11 جلسۀ 90 دقیقه‌ای و 2 روز در هفته آموزش دیدند، اما اعضای گروه کنترل آموزشی دریافت نکردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های استرس والدگری آبیدین (PSI)، احساس گرفتاری گیلبرت و آلان (FES) و فقدان لذت اسنیت و همیلتون (LPS) بود. داده‌های پژوهش با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره، با استفاده از نسخۀ 23 نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد ه برنامۀ آموزشی مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر کاهش استرس والدین، احساس گرفتاری، فقدان لذت و ابعاد آن‌ها مؤثر است (05/0>P). براساس یافته‌های این پژوهش، برنامۀ آموزش مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده، اثرات مثبت و مؤثری بر وضعیت روان‌شناختی مادران کودکان کم‌توان ذهنی برجای گذاشت. به این ترتیب می‌توان از این برنامه در راستای ارتقای بهزیستی روان‌شناختی این گروه از مادران استفاده کرد.