تعیین ویژگی‌های روان‌سنجی و تغییرناپذیری اندازه‌گیری مقیاس فابینگ شریک

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی ، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری رشته مشاوره، گروه مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 استادیار، گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 کارشناسی ارشد سنجش و اندازه‌گیری، گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.349223.644398
چکیده

هدف پژوهش حاضر، مطالعۀ ساختار عاملی مقیاس فابینگ شریک[1]، قابلیت انطباق‌پذیری و تغییرناپذیری آن در جامعۀ ایران بود. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی، از لحاظ گردآوری داده توصیفی-پیمایشی و براساس تحلیل داده همبستگی بود. جامعۀ آماری این مطالعه تمام معلمان متأهل استان زنجان در سال 1401 بود. تعداد نمونه به 841 نفر رسید که از این تعداد 481 نفر زن و 238 نفر مرد بودند و 122 نفر هم جنسیتشان را اعلام نکرده بودند. ابزار اصلی پژوهش مقیاس فابینگ شریک بود. برای تحلیل داده‌ها از شاخص‌های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل‌عاملی اکتشافی و تأییدی استفاده شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS-26، بستۀ لاوان و بستۀ EGAnet در نرم‌افزار R انجام شد. یافته‌ها نشان داد مقیاس فابینگ شریک ساختار تک‌عاملی دارد. تمامی گویه‌ها به‌غیر از گویۀ 7 با مدل پاسخ مدرج برازش قابل‌قبول داشتند. شاخص‌های برازش مطلوب و قابل‌قبول بودند. برون‌دادها حکایت از پایایی مناسب این مقیاس داشت. با اینکه روایی تشخیصی ابزار پایین بود، در سطح سازه برقرار بود. تغییرناپذیری جنسیتی برای این ابزار تأیید شد. بار عاملی تمام گویه‌ها به‌جز گویۀ 7 معنادار بودند. همچنین مقیاس فابینگ شریک، روایی همگرا و واگرای مطلوبی نشان داد. نتایج گویای این بود که مقیاس فابینگ شریک از ویژگی‌های روان‌سنجی مطلوب جهت کاربرد در پژوهش‌های آتی برخوردار است. البته پژوهش‌های آتی باید روایی تشخیصی ابزار و شاخص‌های روان‌سنجی گویۀ 7 این مقیاس را در بین نمونه‌های مختلف با خصایص جمعیت‌شناختی و فرهنگی متفاوت مورد بازبینی قرار دهند.