آسیبشناسی مدیریت نخبگانی در ایران: تحلیل چالشها و ارائه راهبردهای عملیاتی
نویسندگان
1 دکتری علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرضا، اصفهان، ایران.
2 دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران.
doi
10.30465/cps.2025.50832.3498چکیده
مدیریت نخبگان بهعنوان یکی از ارکان توسعه پایدار و اقتصاد دانشبنیان، با چالشهای متعددی در ایران روبهروست. مسأله اصلی این پژوهش مشخص کردن این چالشها و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت مدیریت نخبگان است. سوال اصلی پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر کاهش انگیزه نخبگان و افزایش مهاجرت آنها میباشد. این تحقیق بهطور ترکیبی با استفاده از دادههای کیفی از 25 نفر از خبرگان و دادههای کمی از 350 نخبه فعال در حوزههای علمی و صنعتی صورت گرفته است. نتایج نشان میدهد که چالشهایی نظیر فساد اداری، نبود شفافیت، موانع اجتماعی و ضعف زیرساختهای پژوهشی به کاهش انگیزه نخبگان دامن میزند. همچنین، میانگین انگیزه ماندگاری نخبگان بهطور قابل توجهی پایینتر از حد متوسط (۲.۸ از ۵) است و چالشهای مدیریتی (میانگین ۴.۲ از ۵) به عنوان مهمترین مانع شناخته میشوند. بر اساس یافتهها، پیشنهاداتی نظیر شفافیت در سیاستگذاری و توسعه زیرساختهای پژوهشی مطرح شده است. این پژوهش نشان میدهد که اتخاذ سیاستهای مؤثر میتواند به کاهش مهاجرت نخبگان و بهرهبرداری بهتر از ظرفیتهای انسانی منجر شود.
