بررسی ارتباط مدارای اجتماعی و دینداری در میان دانشجویان دانشگاه تبریز
نویسندگان
1 استادیار گروه جامعه شناسی ، دانشگاه ارومیه، ارومیه ایران
2 کارشناسی ارشد گروه جامعهشناسی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز، تبریز
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه جامعهشناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
doi
10.22034/jeds.2025.65865.1852چکیده
هدف پژوهش: یکی از پیش نیازهای شکلگیری جامعه مدنی، وجود مدارای اجتماعی در آن جامعه است. نهادینه شدن مدارای اجتماعی در یک جامعه میتواند در برطرف کردن تعارضات مختلف تاثیر بسیار مثبتی داشته باشد. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت مدارای اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه تبریز و ارتباط آن با دینداری انجام گرفت. روش پژوهش: روش استفاده شده در این پژوهش پیمایشی بوده و دانشجویان دانشگاه تبریز جامعه آماری این تحقیق در سال 1403 میباشند. با استفاده از فرمول کوکران 172 نفر از این دانشجویان به شیوه نمونهگیری طبقهای مورد بررسی قرار گرفتند. برای سنجش مدارای اجتماعی از پرسشنامه استاندارد مدارای اجتماعی به کار رفته در پژوهش زالیزاده و همکاران (1397) و برای سنجش دینداری از پرسشنامه استاندارد گلاک و استارک استفاده شده است. یافتهها: حسب یافتههای پژوهش، میانگین مدارای اجتماعی در بین افراد مورد بررسی برابر با 79/59 درصد است بدین معنی که دانشجویان مورد نظر دارای مدارای اجتماعی متوسط به بالایی میباشند. در میان ابعاد مدارای اجتماعی، بعد مدارای جنسیتی حائز بیشترین میانگین درصدی و بعد مدارای مذهبی دارای پایینترین میانگین درصدی در میان ابعاد متغیر مدارای اجتماعی بوده است. همچنین، میانگین دینداری برای پاسخگویان 54/75 درصد به دست آمده که نشان میدهد میزان دینداری دانشجویان دانشگاه تبریز در حد بالا میباشد. نتیجهگیری: نتایج آزمون فرضیههای تحقیق نشان میدهد که، مدارای اجتماعی با دینداری رابطه مثبت و معنیداری دارد. همچنین، ابعاد اعتقادی، مذهبی، ملیتی و رفتاری مدارای اجتماعی رابطه معنیداری با دینداری داشته در حالیکه ابعاد قومیتی، جنسیتی و اخلاقی مدارای اجتماعی رابطه معنیداری با دینداری دانشجویان نداشته است. نتایج تحلیل رگرسیون نشان میدهد که، ابعاد چهارگانه دینداری حدود 18 درصد واریانس متغیر مدارای اجتماعی را تبیین میکنند.