مطالعه تطبیقی کنش‌های اجتماعی ماکس وبر و ویژگی‌های کنش کارآفرینانه

نویسندگان

1 استادیار گروه مطالعات علم و فناوری، پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری کارآفرینی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/jeds.2025.65730.1848
چکیده

هدف پژوهش: این مقاله به مقایسه کنش کارآفرینانه با چهار نوع کنش اجتماعی و کنش اقتصادی از دیدگاه ماکس وبر[1] پرداخته است. در این راستا، ابتدا ویژگی‌های کنش‌های اجتماعی شامل کنش عقلانی معطوف به هدف، عقلانی معطوف به ارزش، عاطفی و سنتی بررسی شد و سپس تفاوت‌ها و شباهت‌های این کنش‌ها با کنش کارآفرینانه مورد تحلیل قرار گرفت.روش پژوهش: این تحقیق به روش تحلیلی-توصیفی انجام شده و داده‌ها از طریق بررسی و تحلیل ادبیات و مستندات موجود در حوزه کنش‌های اجتماعی وبر جمع‌آوری شده‌اند.یافته‌ها: پیافته های ژوهش نشان داد که کنش کارآفرینانه از جنبه عقلانی و هدفمند شباهت‌هایی با کنش‌های عقلانی معطوف به هدف و اقتصادی دارد، اما از جنبه‌های عاطفی و سنتی تفاوت‌های چشمگیری را نشان می‌دهد. نتایج پژوهش نشان دادهاست که در مقایسه با کنش عقلانی معطوف به هدف، کنش کارآفرینانه به محیط‌های نامطمئن و تغییرات اجتماعی توجه بیشتری دارد و به فرآیند تکراری متکی نیست. در مقایسه با کنش عقلانی معطوف به ارزش، کنش کارآفرینانه هدف‌های متعدد را انتخاب کرده و پیامدهای آن‌ها را با توجه به نیازهای بازار و مشتریان ارزیابی می‌کند. همچنین، در مقایسه با کنش عاطفی، کنش کارآفرینانه به ارزیابی منطقی و اطلاعاتی وابسته است و برخلاف کنش سنتی که مبتنی بر عادات است، بر نوآوری و خلاقیت تأکید دارد.نتیجه‌گیری: براساس یافته ها می توان نتیجه گرفت کنش کارآفرینانه با ویژگی‌های عقلانی و هدفمند به برخی از انواع کنش‌های وبر شباهت دارد، اگرچه تفاوت‌های قابل توجهی با سایر انواع کنش‌ها، به ویژه کنش‌های عاطفی و سنتی دارد.