ارزیابی محصولات مختلف ماهوارهای تابش سطح زمین با استفاده از دادههای اندازهگیری شدۀ زمینی در اقلیمهای مختلف ایران
نویسندگان
1 استادیار هواشناسی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
2 استاد فیزیک کاربردی، مؤسسة تحقیقات بین دانشگاهی سیستم زمین در آندلس(IISTA-CEAMA) ، دانشگاه گرانادا، اسپانیا
3 دانشجوی دکتری هواشناسی کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
4 استاد هواشناسی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
5 دانشیار فیزیک کاربردی، مؤسسة تحقیقات بین دانشگاهی سیستم زمین در آندلس(IISTA-CEAMA) ، دانشگاه گرانادا، اسپانیا
doi
10.22059/jphgr.2020.290279.1007445چکیده
تابش سطح زمین (SSR) از مؤلفههای اساسی در مطالعات هوا و اقلیمشناسی بهشمار میرود و تغییرات آن تأثیر زیادی در اکوسیستمهای زیستمحیطی زمین و اقلیم مناطق دارد. بهدلیل محدودیت در اندازهگیریهای زمینی و نیاز به دادههایی با کیفیت بالا، روشهای مختلفی برای برآورد تابش SSR توسعه یافته است. یکی از مهمترین روشهای برآورد تابش SSR، مدلهای ماهوارهمحورند که با داشتن قدرت تفکیک زمانی و مکانی بالا و دسترسی رایگان میتوانند منبع جایگزین مناسبی برای مناطق فاقد ایستگاه باشند. هدف از این پژوهش، ارزیابی تابش SSR استخراجشده از سه مدل ماهوارهمحور CERES، CLARA، و SARAH با استفاده از اندازهگیریهای زمینی در ایران در مقیاس روزانه است. نتایج این تحقیق نشان داد محصول SARAH با اختلاف کمی نسبت به دو محصول CERES و CLARA با ضریب تعیین برابر با 93/0 و خطای RMSE برابر با W.m-2 4/22 در ارزیابی تابش SSR روزانه در ایران عملکرد مناسبتری دارد. همچنین، بررسی خطای RMABD نشان داد محصولات ماهوارهای مورد مطالعه در شرایط آسمان صاف (ماههای گرم سال) با مقدار خطای به میزان 5/5، 6/5، و 8/4درصد نسبت به شرایط ابرناکی (ماههای سرد سال) به مقدار خطای به میزان 2/12، 4/11، و 11درصد بهترتیب توسط CERES، CLARA، و SARAH توانایی بیشتری در برآورد تابش SSR دارند. تغییرات مکانی تابش روزانه SSR بیانگر آن است که محصولات ماهوارهای مورد مطالعه در مناطق خشک و نیمهخشک بهترتیب بهترین عملکرد را نسبت به مناطق ساحلی دارند.
