تغییرپذیری بلند مدت ذرات معلق (PM2.5) شهر تبریز با استفاده از دادههای سنجش از دور
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آب وهواشناسی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدة علوم زمین، تهران، ایران
2 دانشیار آب وهوا شناسی دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدة علوم زمین، تهران، ایران
doi
10.22059/jphgr.2020.295385.1007474چکیده
غلظت ذرات معلق (PM2.5) با وضوح مکانی بالا امکان کنترل دقیق کیفیت هوا را فراهم میکند، بهخصوص برای کلانشهرها که دارای تراکم بالای جمعیتاند. هدف از این پژوهش برآورد ذرات معلق (PM2.5) و روند تغییرات آن در شهر تبریز است. به این منظور، دادههای عمق نوری هواویز (AOD) سنجندههای SeaWifs، MISR، و MODIS طی دورة آماری 1998-۲۰۱۶ برای برآورد PM2.5 استفاده شد. سپس، با استفاده از روش رگرسیون وزندار جغرافیایی (GWR) و کاربست دادههای شهری و ایستگاههای آلودگی هوا مقدار PM2.5با تفکیک مکانی 01/0 درجة قوسی برای شهر تبریز برآورد شد. برای مطالعة روند و شیب روند از آزمونهای ناپارامتریک من- کندال و سنس استفاده شد. غلظت PM2.5تبریز حداقل 29/11 و حداکثر 86/16 µ/m3برآورد شد و مناطق غربی شهر بیشینة مقدار PM2.5را دارا میباشند. میانگین بلندمدت PM2.5،µ/m304/14 محاسبه شد که نسبت به استاندارد سازمان محیط زیست ایران µ/m3 2 بیشتر است. روند PM2.5کاملاً افزایشی است و مناطق غربی شهر از روند شدت بیشتری برخوردار است. مقدار PM2.5تبریز µm/m3 20/0 year-1در حال افزایش است که تهدیدی جدی برای شهر تبریز است. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت روش GWR مبتنی بر دادههای سنجش از دور نسبت به روشهای موجود تهیة نقشههای آلودگی هوا برتری دارد.