تغییرپذیری بلند مدت ذرات معلق (PM2.5) شهر تبریز با استفاده از داده‌های سنجش از دور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آب‏ وهواشناسی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدة علوم زمین، تهران، ایران

2 دانشیار آب‏ وهوا شناسی دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدة علوم زمین، تهران، ایران

doi
10.22059/jphgr.2020.295385.1007474
چکیده

غلظت ذرات معلق (PM2.5) با وضوح مکانی بالا امکان کنترل دقیق کیفیت هوا را فراهم می‏کند، به‏خصوص برای کلان‏شهرها که دارای تراکم بالای جمعیت‏اند. هدف از این پژوهش برآورد ذرات معلق (PM2.5) و روند تغییرات آن در شهر تبریز است. به این منظور، داده‏های عمق نوری هواویز (AOD) سنجنده‏های SeaWifs، MISR، و MODIS طی دورة آماری 1998-۲۰۱۶ برای برآورد PM2.5 استفاده شد. سپس، با استفاده از روش رگرسیون وزن‏دار جغرافیایی (GWR) و کاربست داده‏های شهری و ایستگاه‏های آلودگی هوا مقدار PM2.5با تفکیک مکانی 01/0 درجة قوسی برای شهر تبریز برآورد شد. برای مطالعة روند و شیب روند از آزمون‏های ناپارامتریک من- کندال و سنس استفاده شد. غلظت PM2.5تبریز حداقل 29/11 و حداکثر 86/16 µ/m3برآورد شد و مناطق غربی شهر بیشینة مقدار PM2.5را دارا می‏باشند. میانگین بلندمدت PM2.5،µ/m304/14 محاسبه شد که نسبت به استاندارد سازمان محیط زیست ایران µ/m3 2 بیشتر است. روند PM2.5کاملاً افزایشی است و مناطق غربی شهر از روند شدت بیشتری برخوردار است. مقدار PM2.5تبریز µm/m3 20/0 year-1در حال افزایش است که تهدیدی جدی برای شهر تبریز است. بنابراین، می‏توان نتیجه گرفت روش GWR مبتنی بر داده‏های سنجش از دور نسبت به روش‏های موجود تهیة نقشه‏های آلودگی هوا برتری دارد.