کاربست توان‌بخشی شناختی بر فهم، تولید و محاسبات عددی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری ویژه با آسیب ریاضی

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.333955.644085
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، مطالعۀ کاربست توان‌بخشی شناختی در فهم، تولید و محاسبات عددی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری ویژه با آسیب ریاضی بود. طرح پژوهش، از نوع نیمه‌آزمایشی بود. جامعۀ آماری پژوهش را دانش‌آموزان مراجعه‌کننده به مراکز چهارگانۀ اختلال یادگیری شهر رشت (دهخدا 1 و 2، شهید یعقوبی و شهید اسکندری) در سال 1399 تشکیل دادند. برای نمونه‌گیری از روش نمونه‌گیری دردسترس با حجم نمونۀ 30 نفر پسر استفاده شد که با انتساب تصادفی، به دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل تقسیم شدند. مداخلۀ توان‌بخشی شناختی حافظه و توجه با نرم‌افزار ARAM در 12 جلسه برای گروه آزمایش اجرا شد، از مقیاس آزمون کی‌مت (KMDT)، آزمون هوش ریون (RCPM)، آزمون پیشرفت تحصیلی و تشخیصی ریاضی (SATDMA) و برنامۀ آموزشی تقویت ریاضی مبتنی بر الگوی پاسخ به مداخله (MRTPBIRP) برای جمع‌آوری داده‌ها در مراحل پیش و پس از آزمون استفاده شد. داده‌ها با کوواریانس چندمتغیری و نرم‌افزار SPSS-22 تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد کاربست توان‌بخشی شناختی میزان فهم عددی، تولید عددی و محاسبۀ عددی را در بین دانش‌آموزان با اختلال یادگیری ویژه با آسیب ریاضی افزایش داده است. براساس یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت برنامۀ توان‌بخشی شناختی برای بهبود فهم، تولید و محاسبات عددی مؤثر بوده است و از آن می‌توان به‌عنوان بخشی از برنامه‌های توانمندسازی در عرصۀ تعلیم و تربیت استفاده کرد.