فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دموکراسی سبکی از حکمرانی است که به تضمین حاکمیت مردم و حق تعیین سرنوشت می‌انجامد، دموکراسی از یونان باستان تا امروز تاریخ تطور چند هزار ساله دارد؛ به همین اعتبار یک مفهوم تاریخی است؛ در دوران معاصر و دهه‌های اخیر، این پرسش شکل گرفت که آیا خوانش‌های مختلف دموکراسی و خصوصاً دموکراسی دینی امکانپذیر است، گروهی از پژوهشگران به تکثر مدل‌های دموکراسی باور دارند و بعضی دیگر با نگاه ذات‌انگارانه معتقدند سکولاریسم و فراتر از آن لیبرالیسم جزء ذات و جوهر دموکراسی مدرن است، اما این دیدگاه تحمیل یک رویکرد ایدئولوژیک به دموکراسی است. باور ما در این نوشتار این است که اولاً دموکراسی به مثابه امر سکولار یا محصور در خوانش لیبرال نیست، دموکراسی با وجود شروطی از قبیل انتخاب عمومی، تحدید و تناوب قدرت و آزادی می‌تواند در قالب نظام‌ها و فلسفه‌های سیاسی مختلفی تحقق یابد و ثانیا نظام ارزشی دین و به‌طور خاص اسلام ظرفیت تحقق خوانشی از دموکراسی و مدل‌های چندگانه‌ای از آن را دارد. در نهایت سه مدل از مردم‌سالاری دینی را به‌طور گذرا تبیین نمودیم. در این مقاله از روش توصیفی- تحلیلی و مدل‌سازی کیفی ساده در تبیین مردم‌سالاری دینی استفاده شده است.