تغییر ارزشها،نگرشهای سیاسی و دموکراسی جامعه ایرانی دردو موج پنجم وهفتم ارزشهای جهانی
نویسندگان
1 دانشیارگروهعلوماجتماعی،دانشکدهعلوماجتماعی و اقتصاد،دانشگاهالزهرا، تهران، ایران
2 دانشجویدکتریبررسیمسائلاجتماعیایران گروهعلوماجتماعی،دانشکدهعلوماجتماعی و اقتصاد،دانشگاهالزهرا، تهران، ایران
doi
10.22034/jeds.2025.66909.1861چکیده
هدف پژوهش: ارزشها بهعنوان یکی از اجزای اصلی فرهنگ و نظام شخصیتی ، برالگوهای رفتاری و ترجیحات اجتماعی و سیاسی و ... تأثیر دارند. به باور اینگلهارت و کلینگمن جوامع انسانی سه جهت اصلی تغییراجتماعی را در قالب ؛ توسعه اجتماعی اقتصادی، تغییر ارزشها و تغییر سیاسی تجربه میکنند و تغییر ارزشی مقدم بر تغییر سیاسی محسوب میشود از همینرو مطالعه حاضر به مقایسه تغییرات ارزشهای سیاسی و دموکراسی در جامعه ایران در دو موج پنجم و هفتم در میان دو گروه جنسی و سنیِ پیمایش ارزشهای جهانی پرداخت تا ضمن بررسی میزان تغییرات در دوبازه زمانی موردنظر، نشانگان این تغییرات را شناسایی نماید. روش پژوهش: روش پژوهش تحلیل ثانویه و مطالعه طولی با استفاده از دادههای موجود و دردسترس پیمایش ارزشهای جهانی بود، دادهها از طریق نرمافزار SPSS تحلیل شد تا روند تغییرات مؤلفههای مختلف ارزشهای سیاسی گروههای سنی و جنسی مختلف جامعه ایران مشخص شود.یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد؛ در نتیجه افزایش سطح تحصیلات، گسترش رسانهها، و بهبود نسبی کیفیت زندگی، ارزشهای فرامادی همچون مشارکت سیاسی، آزادیهای مدنی و حقوق فردی بهویژه در میان نسلهای جوانتر تقویت شدهاند، همچنین براساس نتایج تحقیق با افزایش سن میزان نگرش به حکومت دینی افزایش یافته و در موج هفتم گروه سنی 50 سال به بالا بیش از پیش به تفسیر قوانین توسط مراجع دینی گرایش پیدا کردهاند.نتیجهگیری: براساس نتایج تحقیق زنان بیش از مردان به وجود ارزشهای دینی در نظام سیاسی گرایش پیدا کردهاند، احترام به حقوق فردی انسانها که در موج پنجم کم ارزیابی شدهبود در موج هفتم با تغییر قابل توجهی مثبت ارزیابی شدهاست که میتواند نشانه افزایش به فردگرایی دراثر گسترش فضای مجازی باشد و لازم است این امر در تحلیل رفتار سیاسی اعضای جامعه و طراحی سیاستهای فرهنگی و اجتماعی مدنظر متولیان امر قرار گیرد.