رابطۀ سبک‌های فرزندپروری ادراک‌شده و ترس از تجرد: نقش واسطه‌ای طرحواره‌های وابستگی و خویشتن تحول‌نیافته

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، ، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.362065.644674
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطۀ بین سبک‌های فرزندپروری ادراک‌شده و ترس از تجرد با میانجی‌گری طرحواره‌های وابستگی و خویشتن تحول‌نیافته انجام شد. روش پژوهش، کاربردی و از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعۀ آماری، کلیۀ دانشجویان دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1400-1399، شامل 50,000 نفر (2970 نفر زن و 2030 نفر مرد) بود که از میان آن‌ها 334 نفر (242 نفر زن و 92 نفر مرد) به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامۀ ادراک از والدین (POPS)، مقیاس ترس از تجرد (FOBSS) و فرم کوتاه طرحوارۀ یانگ (YSQ-SF) بودند. داده‌ها با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی و روش تحلیل مسیر، برای ارزیابی مدل پیشنهادی، به‌وسیلۀ نرم‌افزارهای SPSS نسخۀ 26 و AMOS نسخۀ 23 تحلیل شدند. مطابق یافته‌ها، میان ادراک از سبک‌های فرزندپروری پدر و مادر با طرحواره‌های وابستگی و خویشتن تحول‌نیافته و همچنین بین این طرحواره‌ها و ترس از تجرد، رابطۀ معنادار وجود دارد. ادراک از سبک فرزندپروری پدر، به‌صورت غیرمستقیم و از طریق طرحواره‌های وابستگی و خویشتن تحول‌نیافته و ادراک از سبک فرزندپروری مادر به‌صورت مستقیم با ترس از تجرد رابطۀ منفی دارد. براساس نتایج پژوهش، مدل پیشنهادی رابطۀ سبک‌های فرزندپروری ادراک‌شده و ترس از تجرد با میانجی‌گری طرحواره‌های وابستگی و خویشتن تحول‌نیافته از برازش مطلوبی برخوردار است. این نتایج می‌تواند با پیشگیری از به‌کارگیری شیوه‌های فرزندپروری نادرست، نقش مهمی در تصمیماتی که فرزندان در زندگی آیندۀ خود می‌گیرند، داشته باشد.