اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر انعطاف‌پذیری کنشی و همجوشی شناختی مبتلایان به سندرم رودۀ تحریک‌پذیر

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده روان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22059/japr.2023.336138.644145
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر انعطاف‌پذیری کنشی و همجوشی شناختی مبتلایان به سندرم رودۀ تحریک‌پذیر انجام گرفت. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و دورۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل مبتلایان به سندرم رودۀ تحریک‌پذیر بودند که به مراکز درمانی و متخصصان گوارش شهر اصفهان در سال 1398 مراجعه کرده بودند. 27 فرد (16 مرد و 11 زن) دارای بیماری IBS با استفاده از نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به روش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه جای‌دهی شدند. گروه آزمایش درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی (کابات-زین، 2003) را طی دو ماه در 8 جلسۀ 75 دقیقه‌ای دریافت کردند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامۀ انعطاف‌پذیری کنشی (MFQ) و پرسشنامۀ همجوشی شناختی (CFQ) بود. داده‌ها به شیوۀ تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرنی با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS ویرایش 23 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، بر انعطاف‌پذیری کنشی و همجوشی شناختی افراد مبتلا به IBS تأثیر معنادار دارد (001/0>p). منطبق با نتایج این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با بهره‌گیری از تکنیک‌های نگرش ذهن‌آگاهانه، فعالیت‌های ذهن‌آگاهانه، پرداختن به احساسات و هیجانات مشکل‌ساز و تمرینات تنفس می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر برای بهبود انعطاف‌پذیری کنشی و کاهش همجوشی شناختی مبتلایان به سندرم رودۀ تحریک‌پذیر مورد استفاده گیرد.