نقش واسطه‌ای نشخوار فکری و نگرانی در رابطۀ بین شفقت خود با علائم افسردگی و اضطراب

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی تهران، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/japr.2024.350084.644415
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش واسطه‌ای نشخوار فکری و نگرانی در رابطۀ بین شفقت خود با علائم افسردگی و اضطراب در دانشجویان دانشگاه تهران انجام شد. پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی است. جامعۀ آماری آن، دانشجویان دانشگاه تهران در سال تحصیلی 1399-1398 بودند. از این جامعه، 300 دانشجو به شیوۀ نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و پرسشنامۀ افسردگی بک ویرایش دوم (BDI-II)، پرسشنامۀ اضطراب آشکار و پنهان اشپیل برگر (STAI)، مقیاس پاسخ‌های نشخوار فکری نولن-هوکسما (RRS)، پرسشنامۀ نگرانی ایالت پنسیلوانیا (PSWQ) و مقیاس اندازه‌گیری شفقت خود نف (SCS) را تکمیل کردند. تحلیل داده‌ها از طریق تحلیل مسیر با استفاده از نسخۀ 20 نرم‌افزار AMOS انجام گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد بین متغیر شفقت خود با متغیرهای افسردگی، اضطراب آشکار و اضطراب پنهان، نشخوار فکری و نگرانی همبستگی منفی معنادار (005/0>P) وجود دارد. همچنین براساس تحلیل مسیر، نگرانی و نشخوار فکری، نقشی واسطه‌ای در رابطۀ بین شفقت خود با اضطراب (001/0>P) و افسردگی (005/0>P) دارند. رابطۀ بین شفقت خود با اضطراب و افسردگی یک رابطۀ خطی ساده نیست. نشخوار فکری به‌عنوان متغیر واسطه‌ای بین شفقت خود و افسردگی، و نگرانی به‌عنوان متغیر واسطه‌ای بین شفقت خود و اضطراب عمل می‌کند. همچنین می‌توان نتیجه گرفت که شفقت خود از طریق کاهش نشخوار فکری و نگرانی سبب کاهش افسردگی و اضطراب می‌شود.