مدل پیش‌بینی سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری براساس استرس ادراک‌شده و انسجام روانی با میانجی‌گری شفقت به خود در بیماران مبتلا به سندرم رودۀ تحریک‌پذیر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکدۀ پزشکی ، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران رایانامه:

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 ستادیار، گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکدۀ پزشکی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

4 استادیار گروه روان‌شناسی سلامت، دانشکدۀ پزشکی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

5 استاد، مرکز تحقیقات گوارش پورسینای حکیم، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22059/japr.2023.338827.644193
چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارائۀ مدل پیش‌بینی سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری براساس استرس ادراک‌شده و انسجام روانی با میانجی‌گری شفقت به خود در بیماران مبتلا به سندرم رودۀ تحریک‌پذیر انجام گرفت. روش پژوهش، توصیفی-همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل بیماران مبتلا به سندرم رودۀ تحریک‌پذیر بود که در پاییز و زمستان 1400 به مراکز درمانی و متخصصان گوارش شهر اصفهان مراجعه کرده بودند. نمونۀ آماری نیز شامل 340 بیمار مبتلا به سندرم رودۀ تحریک‌پذیر بود که به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل مقیاس سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری (PSADS)، مقیاس استرس ادراک‌شده (PSS)، پرسشنامۀ انسجام روانی (SCQ) و پرسشنامۀ شفقت به خود (SCQ) بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل مسیر و آزمون بوت‌استراپ به‌وسیلۀ نرم‌افزار SPSS و Amos ویرایش 23 صورت گرفت. نتایج نشان داد بین استرس ادراک‌شده، انسجام روانی و شفقت به خود از یک سو و سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری از سوی دیگر، رابطۀ معنادار وجود دارد (01/0>p). همچنین استرس ادراک‌شده، انسجام روانی و شفقت به خود بر سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری دارای اثر مستقیم معنادار است (01/0>p). علاوه‌براین نتایج بوت‌استراپ مشخص کرد شفقت به خود در رابطۀ بین استرس ادراک‌شده و انسجام روانی با سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری دارای نقش میانجی‌گری معنادار است (01/0>p). درنهایت مدل از برازش مناسبی برخوردار بود. با توجه به نقش میانجی معنادار شفقت به خود لازم است درمانگران بالینی با به‌کارگیری روش‌های درمانی روان‌شناختی کارآمد مانند درمان مبتنی بر شفقت، سازگاری روانی-اجتماعی بیماران مبتلا به سندرم رودۀ تحریک‌پذیر را بهبود بخشند.