فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شعر معاصر ایران از رهگذار ترجمه‌ی آثار غرب و سیر تحولات اجتماعی-سیاسی-تاریخی، بستری مناسب برای تجربه‌ی مکاتب ادبی اروپایی یافت. از آنجا که ورود مکتب‌های ادبی به ایران، حدود یک قرن پس از تجربه در غرب و به فاصله‌ی کمی صورت گرفت، بیشتر شاعران برجسته‌ی معاصر ایران، در دوره‌ی کوتاه شاعری خویش تحت‌تأثیر چندین مکتب ادبی قرار داشته‌اند. شعر معاصر ایران دارای عنوان است و عنوان، کلیدی است در رمزگشایی از اثر که ساختار و محتوای متن را در یک یا چند جمله خلاصه می‌کند. یافتن چگونگی مطابقت عنوان‌ها با مکتب ادبی اثر سبب سرعت بخشیدن به مطالعات آثار یک دوره یا سده می‌شود. در پژوهش حاضر تلاش شده است که با روش تحلیلی-توصیفی و رویکرد نشانه‌شناسی، چگونگی مطابقت و انعکاس دو مکتب ادبی رمانتیسم و سمبولیسم در عنوان‌های چهار دفتر هوای تازه، باغ آینه، شکفتن در مه و ابراهیم در آتش از احمد شاملو بررسی شود. نتایج تحلیل حاکی از این است که با توجه به مؤلفه‌های دو مکتب، بین مکتب ادبی اثر و عنوان آن مطابقت وجود دارد اما در کوتاهی و بلندی عنوان‌ها ارتباط معناداری با مکتب ادبی یافت نمی‌شود. از منظر ادبیت، شگردهای حس‌آمیزی، متناقض‌نما، تلمیح و مجاز با بالا بردن ابهام عنوان‌هایی سمبولیک ساخته‌اند و عناوین رمانتیک دارای استعاره‌های زودیاب هستند.