ارزیابی عوامل اجتماعی مؤثر بر پذیرش محصولات کشاورزی ارگانیک در شهرستان تبریز از دیدگاه تولیدکنندگان و مصرفکنندگان
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانش آموخته دکتری تخصصی رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه تبریز
3 استاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز
doi
10.22034/jeds.2025.62367.1817چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر پذیرش محصولات کشاورزی ارگانیک در بین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان شهرستان تبریز انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری را دو گروه تولید کنندگان و مصرفکنندگان تشکیل میدهد. جامعه تولیدکنندگان در سطح شهرستان 28 نفر میباشد. با توجه به محدود بودن تعداد آنها از تمام شماری استفاده گردید. در جامعه مصرفکنندگان، حجم نمونه 384 نفر برآورد گردید، ولی برای دستیابی به نتایج بهتر 391 پرسشنامه تکمیل شد. جهت تحلیل موضوع از مدلسازی معادلات ساختار و نرم افزار spss بهره گرفته شد. بررسی یافتهها نشان میدهد، بیشترین بار عاملی برای معرفهای حمل و نقل و توزیع مناسب محصولات با بار عاملی 800/0و برگزاری همایشها و نمایشگاهها با بار عاملی 733/0 برآورد گردیده است. بیشترین مقدار t با 159/9 در مدل ساختاری بین متغیرها مربوط رسانههای جمعی و ساختار سیاسی و تصمیم گیری میباشد. مقادیر بدست آمده t، میانگین و کرانه بالا و پایین عوامل مؤثر بر پذیرش کشاورزی ارگانیک از دیدگاه تولیدکنندگان، مقادیری بالاتر از استاندارد تعیین شده داشتند. نتایج آزمون فریدمن نشان داد، رسانههای جمعی در رتبه اول و هنجارهای اخلاقی در رتبه پنجم قرار دارند. مقایسه و بررسی دیدگاه دو گروه تولیدکننده و مصرفکننده، بیانگر این است که در هر دو گروه، شاخصهای بعد اجتماعی، در پذیرش کشاورزی ارگانیک تأثیر داشته است. عواملی مانند رسانههای جمعی، دسترسی به منابع و اطلاعرسانی و آموزش، از عمده عواملی بودند که پذیرش کشاورزی ارگانیک را در بین هر دو گروه مورد مطالعه تحت تأثیر قرار دادهاند.